Temettuat defterlerine göre (1844-1845)Havza'nın sosyal ve ekonomik yapısı

Osmanlı İ mparatorluğunda Tanzimat'ın ilânından sonramaliye alanında yeni düzenlemeler yapılmış, herkesin ticarigelirlerine göre tek bir vergi alınması için yeni kanunlarçıkarılmıştır. Halkın vergiye esas alınacak mal, emlâk vekazancının tespiti için yapılan yazımlar sonucu hazırlananTemettuât defterleri, Başbakanlık Osmanlı Arşivinde kayıtlıbulunmaktadır. Temettuât defterleri ait oldukları yerleşimbirimlerinin sosyal ve ekonomik yapıları hakkında önemli bilgilervermektedir.Bizim çalışmamız, 41 defterden oluşan Havza Temettuâtdefterlerine göre 19. yüzyıl ortalarında Havza'nın sosyal veekonomik yapısının değerlendirilmesidir. ?Temettuât Defterleri'neGöre (1844-1845) Havza'nın Sosyal ve Ekonomik Yapısı? adınıtaşıyan bu tez çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır.Giriş bölümünde ?Havza adı ve ilk çağlardan 19. yüzyılakadar kısa tarihçesi? konusu ile çalışmamızda ana kaynak olanTemettuât defterlerinin hazırlanmasının tarihi arka planınıaçıklayan ?Osmanlı Devleti'nde Temettuât defterleri ve Havza'yaait defterlerin özellikleri? ele alınmıştır. Bu defterlerin niteliği,iktisadi ve sosyal tarih kaynağı olarak önemleri üzerindedurulmuştur.Birinci bölümde kazanın sosyal yapısına ait nüfus bilgilerive meslekler hakkında bilgi verilmiştir. Nüfusun dağılımı tablolarlaincelenmiş, hane reislerinin sahip oldukları meslekler, bumesleklerin özelliklerine göre gruplandırılması, nüfus içindekioranları ve kaza ekonomisindeki payları gibi konular ele alınmıştır.kinci bölümde kazanın iktisadû yapısını oluşturan gelirkaynakları ve dağılımına yer verilmiştir. Gelir grupları, meslek -gelir karşılaştırması gibi incelemeler yapılmıştır.Üçüncü bölümde ziraat hayatı ve hayvancılık konularıincelenmiştir. Zirai toprak alanlarının mahalle, köy, hane başınadüşen miktarları ve üretilen ürünlere göre dağılım gibi tespitlereyer verilmiştir. Ayrıca cins ve özelliklerine göre hayvan dağılımı vekarşılaştırmalar yapılmıştır.Dördüncü bölümde vergi çeşitleri ve vergi dağılımıaçıklanmıştır.Tezimizin ana kaynağı temettuât defteri bilgileri konularınagöre tasnif edilmiş ve tablolar halinde gösterilerekdeğerlendirmeler yapılmıştır.