Temirkul Ümötaliyev'in seçme şiirlerinde kelime dünyası

Kelimeler, eserlerde kullanılış şekli, türü ve anlamı bakımından şairin / yazarın üslubunu ortaya koyar. Bu bakımdan, şairin / yazarın duygu ve düşünce dünyasını kelimeler aracılığıyla anlamak mümkündür. Çalışmada, Kırgız şairi ve Sovyetler Birliği subayı Temirkul Ümötaliyev'in şiirlerindeki kelimeler üzerinden üslubu konusunda bilgi edinmek amaçlanmıştır. Ümötaliyev, Çağdaş Kırgız edebiyatında, önemli bir yere sahiptir. O, şiirleri, manzumeleri ve çevirileriyle pek çok Sovyet ülkesinde adını duyurmuştur. Çalışmada, Ümötaliyev'in kitaplarından seçilen 50 şiir üzerinden kelime dünyası incelenmiştir. Çalışma, giriş, dört ana bölüm, sonuç, kaynakça ve eklerden oluşan esere ve veriye bağlı leksiko-stilistik bir bakış açısıdır. Birinci bölümde, tezin temelini oluşturan dil bilimi, yapısalcılık, göstergebilim, Prag Dilbilim Okulu, Rus Biçimciliği, sözcük bilimi, sözcük anlam bilimi ve kelime dünyası üzerine durulmuştur. İkinci bölümde, Temirkul Ümötaliyev'in hayatı, edebî kişiliği ve eserleri ile ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde şairin kelime dünyası, kelimelerin kullanım şekilleri ve sıklık değerleri, birincil, ikincil ve diğer veriler, tespit edilerek açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, kelimelerin isim ve fiil olarak iki ana grup altında anlam bilimi açısından sınıflandırması yapılmıştır. Sonuç ve kaynakçanın ardından ekler bölümünde, ele alınan şiirler, metin sözlüğü ve fotoğraflara yer verilmiştir. Genel olarak bakıldığında Ümötaliyev'in Ekim Devrimi ve II. Dünya Savaşı döneminde yaşaması, şiirlerini oldukça etkilemiştir. Şairin şiirlerinde emek, savaş, barış temalarının yaygın olarak kullanılması bu durumla ilişkilendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Temirkul Ümötaliyev, Şiir, Kelime Dünyası, Gösterge, Anlam.