Temporomandibular eklem rahatsızlıkları tedavisinde uygulanan farklı artrosentez yöntemlerinin klinik olarak değerlendirilmesi

Giriş: Temporomandibular bozuklukları (TMB); toplumda sık görülen, ağrı, hareket kısıtlılığı ve eklem sesleri gibi semptomlarla seyreden, bireyin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen rahatsızlıklardır. Tedavide temel hedef; etyolojik faktörleri ortadan kaldırarak eklemin fizyolojik fonksiyonlarını geri kazandırmaktır. Konservatif yöntemlerden fayda görülmeyen vakalarda minimal invaziv bir yaklaşım olan artrosentez ön plana çıkar. Artrosentez hem inflamatuar mediatörleri uzaklaştırarak ağrıyı azaltmayı hem de eklem hareketliliğini artırmayı amaçlar. Bu çalışmada, Wilkes evre 2-3 TME bozukluğu olan hastalarda, farklı artrosentez tekniklerinin intraoperatif parametreleri ve klinik başarıları karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Karadeniz Teknik Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Anabilim Dalı'nda yürütülmüştür. İki farklı artrosentez tekniğiyle tedavi edilen 50 hastanın (Grup 1: n=25, Grup 2: n=25) kayıtlı dosyaları geriye dönük olarak incelenmiştir. Birinci gruba Mun ve ark. tarafından çalışılan, eğimleri birbirine bakacak , "Y" harfi şeklini oluşturacak şekilde bükülmüş, eş zamanlı ve eş merkezli yerleştirilen 22 Gauge'luk iki iğneden oluşan yöntem ile, ikinci gruba Rahal ve ark. tarafından kullanılan fabrikasyon Y-şekilli kanül ile artrosentez uygulanmıştır. Her hastaya işlem lokal anestezi altında uygulanmış olup, üst eklem boşluğun ortalama 100 ml Ringer Laktat solüsyonu ile lavajı gerçekleştirilmiş ve işlemin takibine 1 ml hyaluronik asit enjeksiyonu gerçekleştirilmiştir. Hastalardan elde edilen kayıtlardan çene hareketleri (maks. ağız açıklığı, yardımlı maks. ağız açıklığı ve protrüziv hareketler), çiğneme etkinliği, ağrı düzeyi (fonksiyon dışında ve fonksiyon sırasında VAS testleri ile), eklem sesleri, deviasyon/defleksiyon durumu, otolojik semptomlar ve baş ağrısı verileri; preoperatif ve postoperatif 1. ay ile 6. ay değerleri üzerinden gruplar arası istatistiksel olarak karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca gruplar arasında artrosentez işlemi sırasında kaydedilen intraoperatif parametreler de (iğne giriş sayısı, işlem süresi, komplikasyon durumu ve tedavi tolerasyonu) karşılaştırılmıştır. Bulgular: İğne giriş sayısı açısından Grup 2'de işlemler daha az girişle tamamlanabilmiş ve istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. İşlem süresi, komplikasyon oranları ve tedavi tolerasyonu açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Fonksiyonel ölçümlerde her iki grupta da postoperatif iyileşme izlenmiş, ancak yalnızca protrüzyon hareketinde Grup 1 lehine ve çiğneme etkinliği skorlarında Grup 2 lehine anlamlı fark tespit edilmiştir. Diğer semptomatik değerlendirmelerde (eklem sesi, deviasyon/defleksiyon, otolojik semptomlar ve baş ağrısı) her iki grupta postoperatif dönemde belirgin düzelme görülmüş, ancak gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır . Sonuç: Bu çalışmada artrosentez uygulamalarında kullanılan farklı yöntemler, intraoperatif parametreler, fonksiyonel ölçümler, ağrı düzeyleri ve diğer semptomatik iyileşme açısından karşılaştırılmıştır. Her iki yöntemin de eklem fonksiyonlarını ve semptomları iyileştirmede etkili olduğu görülmüş, ancak bazı parametrelerde gruplar lehine farklılıklar saptanmıştır. Bulgular, artrosentezin temporomandibular eklem bozukluklarının tedavisinde güvenilir ve etkin bir yöntem olduğunu desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Temporamandibular Eklem Bozuklukları, Temporamandibular Eklem Artrosentezi, TME Artrosentez modifikasyonları