Termofilik bakterilerden proteaz üretimi, saflaştırılması, karakterizasyonu ve endüstriyel uygulama potansiyellerinin belirlenmesi

Amaç: Bu tez çalışmasında termofilik bakteri kaynaklı proteaz enziminin saflaştırılarak karakterize edilmesi ve bu enzimin rekombinant DNA teknolojisi aracılığıyla üretiminin artırılarak endüstriyel uygulama alanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Kalitatif ve kantitatif proteaz aktivitesi tayin yöntemleri kullanılarak 201 termofilik bakteri arasından en fazla proteaz üreten izolat seçilmiştir. Seçilen izolatın türü 16s rRNA metodu ile tayin edilip proteaz enzimi üretim koşulları deneysel tasarım ile optimize edilmiştir. Proteaz enzimi amonyum sülfat çöktürmesi, hidrofobik etkileşim kromatografisi ve iyonik etkileşim kromatografisi kullanılarak saflaştırılmış ve kimyasal karakterizasyonu yapılmıştır. Karakterize edilen enzim pET-30a(+) vektörü kullanılarak kimyasal transformasyon yöntemi ile E. coli BL21(DE3) hücrelerine klonlanmıştır. Rekombinant enzimin karakterizasyonu yapılarak endüstriyel uygulama potansiyelleri araştırılmıştır. Bulgular: Seçilen termofilik bakterinin Geobacillus thermoleovorans türü olduğu tanımlanmış ve salgıladığı proteaz enzimi E. coli BL21(DE3) hücrelerinde 470 katlık artışla rekombinant olarak üretilmiştir. Yabanıl ve rekombinat enzimlerin optimum olarak pH 8,0 ve 70 °C'de çalıştıkları saptanmıştır. Rekombinant enzimin kollajenaz, keratinaz, et hidroliz ve leke çıkarma aktiviteleri tespit edilmiştir. Sonuç: Termofilik bakteri kökenli olan proteaz enziminin rekombinant DNA teknolojisi ile yüksek miktarda üretebileceği ve üretilen enzimin Ca+2 varlığında zorlu endüstriyel süreçlere dayanıp yüksek sıcaklıkta optimum olarak kullanabileceği sonucuna varılmıştır.