Ters yüz öğrenme modeli ile gerçekleştirilen bir öğretim süreci: orantısal akıl yürütme becerisinin incelenmesi

Bu araştırmada ortaokul yedinci sınıf "Oran-Orantı" konusunun öğretiminde kullanılan ters yüz öğrenme modelinin öğrenci öğrenmelerine ve öğrenci görüşlerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın karma yöntemli bir çalışma olarak yürütülmesi planlanmış ve araştırmanın deseni tamamen bütünleşik karma desen olarak benimsenmiştir. Araştırmanın nicel verileri statik grup karşılaştırmalı desen esas alınarak nitel verileri ise durum çalışması esas alınarak toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi ile 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara ilindeki bir ortaokulda iki şubede öğrenim gören 28 deney grubu ve 28 kontrol grubu öğrencisi olmak üzere 56 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada "Oran-Orantı" konusuna yönelik kazanımlar deney grubu öğrencilerine ters yüz öğrenme modeli ile öğretilirken, kontrol grubunda ters yüz öğrenme modeli kullanmamış, öğretmen olağan dersini gerçekleştirmiştir. Deney grubu öğrencilerine ders anlatım videoları ve materyallerinin paylaşımı EBA platformu aracılığı ile gerçekleşmiştir. Araştırmada, öğrencilerin orantısal akıl yürütme becerilerini belirlemek amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilen Beceri Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi ve İşlem Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi kullanılmıştır. Bununla birlikte deney grubu öğrencilerin ters yüz öğrenme modeline yönelik bakış açılarını ortaya koyabilmek amacıyla Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği, Ters Yüz Öğrenme Öğrenci Görüşleri Anketi ve Ters Yüz Öğrenme Öğrenci Görüşleri Formu, kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacı alan notlarından yararlanılmıştır. Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin Beceri Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi son puanları arasında anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Deney grubu öğrencilerinin Beceri Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi puanı ortalamalarının kontrol grubu öğrencilerinden yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin İşlem Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi son puanları arasında anlamlı farklılığın olmadığı görülmüştür. Deney grubu öğrencilerinin Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin ölçeğin genelinde ve alt boyutunda aldığı puanlarda yükselme olduğu görülmüştür. Bununla birlikte deney grubu öğrencilerinin Ters Yüz Öğrenme Öğrenci Görüşleri Anketinde yer alan olumlu maddelerin neredeyse tamamına yüksek oranda katılım sağladıkları, olumsuz görüş bildirilen maddelerin hiçbirine katılmadıkları tespit edilmiştir. Deney grubu öğrencileri, ters yüz öğrenme modelinin matematik derslerinde kullanılmasını istediklerini, konuya ve matematiğe karşı olumlu duyuşsal özellikler geliştirdiklerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin bu süreçte en çok EBA platformdan kaynaklanan teknik sorunlar yaşadıkları belirlenmiştir. Beceri temelli orantısal akıl yürütme testinde deney ve kontrol grubu öğrencilerinin bilinmeyen değeri bulma problem türünde en çok içler dışlar çarpımı stratejisini, ters orantı türündeki problemlerde ise en çok ters orantı algoritmasını kullandıkları belirlenmiştir. Niceliksel karşılaştırma problem türünde en çok kullanılan strateji birim oran stratejisi olmuştur. Niteliksel karşılaştırma problem türünde ise öğrencilerin problemi çözerken orantısal akıl yürütme ortaya koyduğu fakat belirgin bir çözüm stratejisi kullanmadıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin en fazla kullandıkları hatalı çözüm stratejileri sayıları kullanma, orantı çeşidini belirleyememe, duygusal cevap verme ve problemi cevaplamama şeklinde olmuştur. Sonuç olarak ters yüz öğrenme modelinin öğrenci öğrenmeleri ve görüşleri üzerinde olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları bağlamında, oran orantı konusu öğretim sürecine, ters yüz öğrenme modelinin uygulama sürecine ve EBA platformuna yönelik önerilerde bulunulmuştur.