Tevarih-i Al-i Selçuk`un transkribi ve değerlendirilmesi

XIII. yüzyılda Türkiye Selçuklu Devleti adına yazılmış en önemli kaynak eserlerden biri de El-Evamirü'l Ala'iye Fi'l Umuri'l Ala'iye'dir. Bu eser ibn Bibi tarafından Farsça olarak tahminen 1281 yıllının Nisan ayından önce tamamlanmıştır. Yazıcıoğlu Ali de II. Murad'ın emriyle bu eseri tercüme etmeye başlamış ve "Tevârih-i Âl-i Selçuk" adlı tercüme esrini yine tahminî olarak 1436 yılında tamamlamıştır. İbn Bibi'nin eseri Sultan II. Kılıç Arslan'ın oğlu II.Gıyâseddîn Keyhüsrev'i veliaht tayin etmesiyle başlamakta ve Sultan II.Gıyâsedîn Mesud"un İhanlı hükümdarı Abaka'nın huzuruna gelişine kadar olan kısma kadar gelmektedir.877 (1192-1280) Yazıcıoğlu Ali de bu eseri "Sultan Celâlüddîn'in Elçilerinin ikinci Defa Sultan Alâüddîn'in Hizmetine Gelişi" ne kadar olan kısmı tercüme etmiştir. Yazıcıoğlu Ali İbn Bibi'nin eserini tercüme ederken bazı bölümleri atladığı gibi bazı bölümlere de ilâvelerde bulunmuştur. Yazıcıoğlu Ali'nin eklemiş olduğu bilgiler arasında Oğuz töresi ve bu törenin Selçuklu Devleti'ndeki uygulanışı (Gıyâseddîn Keyhüsrev, Izzeddîn Keykâvus, Alâüddîn Keykubad) hakkında geniş bilgiler vermiştir. Bundan başka Yazıcıoğlu Ali'nin önemle üzerinde durmuş olduğu konulardan birisi de 24 Oğuz boyu ve ikili teşkilâttır. Bu Oğuz boyları içerisinde Selçuklu hanedanının Kınık, Osmanlı hanedanının da Kayı boyuna mensup olduklarını belirtmiştir.370 İkili teşkilât ve Oğuz boylarına ait verilen bilgilerden birisi de, yine Oğuz boylan içerisinde Oğuz Han tarafından belirlenmiş olan Han ( Kayı ve Bayat boyuna) ve Beylerbeyliği (Bayındır boyuna) olma önceliğidir. Ayrıca yine bu Oğuz boylarının makam ve mevkileri (Orun) ve bu makamlarına bağlı olarak alacakları payları (Ülüş) da belirtilmiştir. Bütün Türk devletlerinde olduğu gibi Türkiye Selçuklu Devleti'nde de Bey, Beylerbeyi, Sü-başı ve Çavuş gibi Türkçe unvanlar kullanılmıştır. Bu görevliler gerek ordu teşkilâtında gerekse devlet teşkilâtında önemli roller oynamışlardır. Yazıcıoğlu Ali, yapmış olduğu bu tercüme eserinde Türk devlet gelenekleri açısından; tahta çıkış törenleri, toy, orun, ülüş, yas âdetleri ve törenleri, saçı âdeti ve bağlılık sembolleri gibi Türk kültür öğelerini geniş bir şekilde işlemiştir. Bu durum gösteriyor ki; Yazıcıoğlu Ali tercümesini yapmış olduğu İbn Bibi'nin eserindeki Fars kültürü yerine, Türk kültürü ve bu kültürün öğelerine geniş bir şekilde yer vermiştir.