The effect of trouism sectors on economic growth of Turkey an EU countries: An application on the years 2000-2020

Bacasız sanayi olarak adlandırılan turizm sektörü, turistik amaçla yapılan harcamalarda işletmelere gelir, sektördeki yatırımların etkisinde üretim ve istihdam artışı, üretim ve istihdamın artmasında ise bölge gelir düzeyini arttırmaktadır. Dolayısıyla turizm, ekonomik büyümeyi ve bölgesel kalkınmaya önemli katkıları bulunan bir sektör konumundadır. Bu çalışmayla turizm ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin ekonometrik analizler çerçevesinde incelenmesi ve ekonometrik analiz sonuçlarına göre değişkenler arasındaki sonuçların elde edilmesi amaçlanmaktadır. Literatürdeki turizm-ekonomik büyüme ilişkisini inceleyen çalışmalarda genellikle tek ülke kapsamında ekonometrik analiz olarak zaman serisi kullanılmıştır. Son dönemlerde panel veri analizi kullanan çalışmalarda ise turizm-ekonomik büyüme ilişkisi, aynı gelir grubuna ait ülke grupları veya aynı bölgede bulunan ülkeler kapsamında incelenmeye başlamıştır. Bu çalışmalar, daha tutarlı sonuçların elde edilmesine olanak sağlamaktadır. Bu sebeple çalışmada kullanılmış panel veri analizi kapsamında, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Akdeniz Havzası'nda bulunan seçilmiş ülkelerin 2000-2020 yılları arasındaki değişkenlerine (reel turizm gelirleri, reel gsyih, işgücü ve brüt sabit sermaye oluşumu) ait veriler kullanılmıştır. Çalışmada yapılan Panel Dinamik En Küçük Kareler analizi testi sonucunda, turizm gelirleri ve ekonomik büyüme arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki saptanmıştır. Eş bütünleşme testi sonucunda, uzun dönemli bir ilişki saptanmamasına karşın Panel Nedensellik testi sonucunda turizm gelirleri ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi saptanmıştır.