The role of endoscopic biliary sphincterotomy in the development of colorectal neoplasm

Amaç: Kolorektal kanser (KRK) dünya genelinde tanı sıklığı açısından üçüncü ve mortalite açısından ikinci sırada izlenen malign hastalıktır. Hastalığın etiyopatogenezinde çeşitli faktörlerin üzerinde durulsa da, vakaların büyük çoğunluğunun adenomatöz poliplerden kaynaklandığı bilinmektedir. Endoskopik biliyer sfinkterotomi (EBS), pankreatikobiliyer bozuklukların tedavisinde yaygın ve etkin kullanılan bir tedavi yöntemidir. Literatürde kolesistektomi'nin KRK ve kolorektal adenom gelişimi için risk faktörü olduğunu destekleyen çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada, kolesistektomi ile benzer mekanizma ile EBS sonrası sürekli safra akışının KRK ve adenomlar için risk faktörü olup olmadığının incelenmesi amaçlandı. Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Bilim Dalı'nda Ocak 2007 ile Aralık 2022 tarihleri arasında, EBS ve bir yıl ve üzeri zaman geçtikten sonra kolonoskopi yapılan 96 hasta ve kolesistektomi, ERCP hikayesi ve ASA kullanım öyküsü olmayan, benzer özelliklere sahip (yaş aralığı, cinsiyet, ek komorbid hastalıklar) 90 kişiyi içeren kontrol grubu olmak üzere toplam 186 katılımcı dahil edildi. Hastaların cinsiyeti, yaşı, vücut kitle indeksi, sigara ve alkol kullanımı, ht, dm, kah, 1. derece akrabada KRK öyküsü, kolesistektomi hikayesi, ERCP yapılma endikasyonu, ERCP'de taş saptanıp saptanmama durumu, ERCP sonrası kolonoskopiye kadarkı süre, kolonoskopi endikasyonu ve saptanan neoplastik oluşumların histopatolojik alt tipi ve lokalizasyon verileri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların kadın/erkek oranı 43/53, yaş ortalaması 69±13 yıl idi. Benzer şekilde kontrol grubundaki hastaların kadın erkek oranı 47/43, yaş ortalaması 67±12 yıl idi. Gruplar arasında cinsiyet, sigara, alkol, ASA kullanım öyküsü, HT, KAH ve EBS ile kolorektal neoplazi arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki yoktu. Yaş (p=0,047), VKİ (p<0,01), 1. derece akrabada KRK öyküsü (p=0,01), kolesistektomi (p<0,01) özgeçmişi ve EBS sonrası geçen süre (p=0,14) ile kolorektal neoplazi arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki saptandı. Sonuç: Çalışmamızda yaş, yüksek VKİ, 1. Dereceden akrabada KRK aile öyküsünün pozitif olması ve kolesistektomi ile kolorektal neoplaziler arasında anlamlı ilişki saptandı. Ancak EBS ile kolorektal neoplaziler arasında istatistiksel anlamlı ilişki tespit edilmedi. Bu konuda daha fazla vaka içeren, uzun takip süreli kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.