Kovid 19 salgını süreci ve sonrasında mimarlığın eğitim ve pratik alanlarında geleceği düşünmek ve üretmek

Mimarlığın tarihsel süreçte yaşadığı değişim ve dönüşümler neden-sonuç ilişkisi içerisinde incelendiğinde, bu değişim ve dönüşümlerin belirli etkiler karşısında mimarlığın düşünce ve pratik alanlardaki adaptasyonu veya entegrasyonu olarak ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Bugün içerisinde bulunduğumuz Covid-19 salgını hayatımızın birçok alanında olduğu gibi mimarlık alanında da bir takım etkilere/sonuçlara neden olmuştur. Bu çalışma, salgını bir durum olarak ele almakta ve bu durumun etkilerine karşı mimarlık disiplininde oluşan adaptasyonları ve entegrasyonları; diğer bir ifade ile mimarlığın eğitim ve pratik alandaki tepkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışmanın kapsamı güncel eğitim ve pratik ortamlardır. Covid-19'un gündelik yaşantının her alanına yaptığı derinlemesine etkiler düşünüldüğünde, mimari düşünce ve pratikler ile ilişkili eğitim ve yapısal uygulamalarda büyük bir kırılmanın yaşandığı iddia edilebilir. Bu amaç, kapsam ve iddialar bağlamında bu çalışma, araştırma metodolojisi olarak iki aşamalı bir yöntem izlenmiştir. Bunlardan birincisi derinlemesine görüşmelerdir. Alanında uzman 10 akademisyen-eğitimci ve 10 mimar-eğitimci olmak üzere toplamda 20 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sırasında mimarlığının bugünü ve geleceğine yönelik olarak birçok farklı alanda 8 temel soru sorulmuştur. Görüşmeleri yapmak ve bu sayede eğitim ve pratik ortamın güncel durumuna yönelik bilgi ve veriler toplamak için "arch.futures" adı altında online bir düşünce platformu kurulmuştur. Derinlemesine görüşmeleri kapsayan videolar, metne dönüştürülmüş ve MaxQda-18 programı aracılığıyla deşifre edilmiştir. Deşifreler sırasında metinler kodlama yöntemi ile içerdikleri konular bağlamında kavramlar ile eşleştirilmiştir. Kavramların araştırma soruları ile bağlantıları ve kullanım sıklıkları haritalama yöntemi ile incelenmiştir. Elde edilen kavram haritasında belirgin kavram ilişkileri tespit edilmiş ve bu ilişkiler bağlamında kavramlar analiz edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşaması olan anket, birinci aşamayı tamamlayan katılımcılara uygulanmıştır. Anket, derinlemesine görüşmelerde ortaya çıkan yeni açılımlar ve sorularla desteklenmiştir. Anket aracılığıyla katılımcıların görüşme sürecinde tartışma kapsamı dışında kalan veya gözden kaçan bazı alanları yeniden değerlendirmelerine fırsat yaratılmıştır. Pandemi mimarlığın hem eğitim hem pratik alanlarında var olduğu bilinen farklı problemlerin daha net bir biçimde algınlanmasına yönelik önemli bir etki yaratmıştır. Bu etkinin mimarlığın eğitim ve pratik alanlarının yeniden düşünülmesi ve sorgulanmasında tetikleyici bir rol oynadığı/oynayacağı söylenebilir. Yapılan derinlemesine görüşmeler ve anketten elde edilen bulgular, eğitim sisteminin; özgünlüğünün, içeriğinin ve güncelliğinin günümüz teknoloji çağına göre yeniden düzenlenmesi gerektiği ve teknoloji ile entegre bir yapıda olması gerektiği sonucunu göstermektedir. Olay ve durumlar karşısında daha sorgulayıcı daha eleştirel, etik kurallar çerçevesinde toplumsal ve çevresel problemlere karşı duyarlı olunması gerektiği sonucu ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, bütün bu sorgulamaların açığa çıkmasında tetikleyici rol üstelenen pandeminin, mimarlık alanında önemli bir kırılma noktası oluşturduğu söylenebilir.