Ticari işlemlerde taşınır rehni kanunu uyarınca ticari işletme rehni

Bir ayni teminat türü olan rehin, esas itibariyle Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) eşya hukuku kitabında düzenlenmiştir. Taşınırın rehin verilmesinde ilke, zilyetliğin alacaklıya devri suretiyle gerçekleştirilmesidir (TMK m. 939/1). Ancak ticari yaşamın kendisine özgü gerekliliklerinden bahisle 21/7/1971 tarihinde kabul edilmiş olan 1447 sayılı (mülga) "Ticari İşletme Rehni Kanunu" (TİRK) taşınır rehnine bir istisna teşkil etmekte ve rehnin tesisi için rehin konusu taşınırın teslimini aramamaktaydı. Nitekim rehin konusu taşınırın tesliminin aranmaması bakımından benzer düşünce ile hareket eden kanun koyucu, küçük ve orta büyüklükteki (KOBİ) işletmelerin finansman ihtiyaçlarına katkı sağlamak ve piyasaların güncel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 20.10.2016 tarihinde kabul ettiği ve 01.01.2017 tarihinde yürürlüğe koyduğu 6750 sayılı "Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu" (TRK) ile 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu'nu ilga etmiştir. Çalışmamızda, 7099 sayılı Kanun (RG. 10.5.2018/30356) ve Resmî Gazete'de (RG. 22.5.2018/30428) yayımlanan yönetmelik değişiklikleri ışığında, ticari işletme rehni bahsi incelenecektir. Ayrıca TRK, mülga TİRK'den farklı olarak, sadece ticari işletme rehnini düzenleyen bir kanun değildir. Hatta TRK'da, doğrudan sadece ticari işletme rehinlerine uygulanabilecek sadece birkaç özel düzenleme yer almaktadır (TRK m. 5). Dolayısıyla TRK ve ikincil mevzuatında yer alan diğer hükümler, bünyesine uygun düştüğü takdirde ticari işletme rehinlerinde uygulama alanı bulabilecektir. Bu bağlamda çalışmada, TRK ve ikincil düzenlemeleri ekseninde bir ticari işletme rehninin tesisi, kapsamı, sözleşme hükümleri ve rehnin sona ermesi bahsi, uygulamada ortaya çıkabilecek muhtemel sorunlar eşliğinde değerlendirilecektir. Anahtar Kelimeler: Ticari İşletme Rehni, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, Rehinli Taşınır Sicili