Tilapia'da (Oreochromis mossambicus) kurşun toksisitesi: Oksidatif stres ve bazı fizyolojik etkiler

Bu tez çalışmasında, kurşun toksisitesinin tilapia (Oreochromis mossambicus) balığı üzerinde oluşturduğu oksidatif stres ve bazı fizyolojik etkiler incelenmiştir. Balıklar 0; 0,5; 2,5 ve 5 mg L-1 kurşun konsantrasyonlarına 14 gün boyunca maruz bırakılarak dokuda (solungaç, karaciğer, bağırsak, kas, beyin, böbrek) biyomarkır analizleri (Na+/K+-ATPaz, Glutatyon ve TBARS) ve ağır metal birikimleri ile kanda hematolojik, biyokimyasal ve immunolojik parametreler belirlenmiştir.Deney süresince 5 mg L-1 kurşun konsantrasyonlarına maruz kalan gruplarda deneme sonuna doğru iki adet balık ölümü gözlenmiştir. Denemede kurşun ağır metalinin dokularda birikimi, ortamdaki metal derişimi ve maruz kalma süresi ile doğru orantılı olarak artış göstermiştir.In vivo etkide kurşun konsantrasyonlarına maruz bırakılan tilapia balığında Na+/K+-ATPaz enzim aktivitesi solungaç, bağırsak ve beyin dokusunda inhibisyona uğramış, böbrek ve kas dokusunda ise derişim ve süreye bağlı olarak azalmanın yanında artışlarda görülmüştür (p<0,05). Bu çalışmada glutatyon, zamana, etkide kalma süresine ve doku türüne bağlı olarak değişim gösterirken, TBARS düzeyinin 5 mg L-1 kurşun konsantrasyonlarına maruz bırakılan tilapia dokularında (kas hariç) arttığı görülmüştür (p<0,05).14 gün boyunca kurşun konsantrasyonlarına maruz bırakılan Oreochromis mossambicus'un kurşun konsantrasyonuna ve zamana bağlı olarak kan parametrelerinde değişimler görülmüştür. Hematolojik parametrelerden hemoglobin, hematokrit, eritrosit ve nötrofil sayısında azalma (p<0,05); MCH, MCHC ve monosit sayısında artma (p<0,05) saptanmıştır. Biyokimyasal kan parametrelerinden, lipaz, ALP, LDH, AST, toplam protein, glikoz, bilurubin, üre, ürik asit, trigliserid, kreatinin, klorür ve magnezyumda artma (p<0,05); LDL ve kalsiyumda azalma; ALT, CK, kolesterol, albumin, demir ve fosforda ise dalgalanmalar gözlenmiştir (p<0,05). İmmonolojik parametrelerden fagositik aktivite, fagositik indeks, NBT, lizozim aktivitesi ve myeloperoksidaz da ise azalma görülmüştür (p<0,05).Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, kurşun ağır metalinin O. mossambicus' ta oksidatif stres ve doku hasarlarına sebep olduğu belirlenmiştir.