Türk İşaret Dili'nde (TİD) zaman ve görünüş: 'BİT'in el ve eldışı gerçekleştirmeleri

Bu tezde, el hareketinin BİT ve el dışı hareketin 'bn' anlambilimsel düzanlam farklarını gösteren deneysel veriyi sunarken bulguların Türk İşaret Dili'ndeki (TİD) görünüş yansıtması için olan çıkarımlarını tartışıyorum. Öncelikle, bu işaretlerin işlevsel işaret olduklarını ve bakış açısı görünüşü belirteçleri olduklarını gösteren veriyi sunuyorum. Bu konudaki kanıt işaretlerin olumsuzluk ile olan ilişkilerini gösteren deneysel veriden gelmektedir. Daha sonra, alt ulamlama çerçevelerini sunarak el belirtecinin el dışı belirteçten farklı bir anlambilimsel düzanlamı olduğunu tartışıyorum. Dikyuva'nın (2011) aksine, el dışı belirtecin sadece sondurum ile değil ama durum ve olaylar arasında ayrım yaparak bütün olay ile uyum gösterdeğini öneriyorum. Sonra, bu iki işaret arasındaki farka dayalı olarak sözdizimsel birleşime farklı düzeylerde dahil olduklarını ileri sürüyorum, böylelikle Gökgöz (2009) tarafından önerilen sözdizimsel gösterime dayanarak TİD'in karmaşık bir görünüş yansıtması vardır. TİD'deki görünüş belirtilmesini çalışmamdaki amaç alanyazında bu belirteçlerin detaylı analizini vermeden onlardan bahseden çok az çalışmanın olmasıdır. TİD'deki görünüş belirtilmesinin anlaşılması TİD'in olay yapısının ve onun sözdizimine nasıl yansıdığının daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Bulgularımın olay yapısını, eylemcil alandaki karmaşıklığı ve anlambilimsel kavramların sözdizimi ile nasıl bir ilişkisi olduğunu inceleyen çalışmalara ve tartışmalara katkıda bulunacağını ümit etmekteyim.