Timolol maleat ve dorzolamid HCl içeren oftalmik çözeltilerin nitel ve nicel tayin çalışmaları

Timolol Maleat-Dorzolamid HCl ikili kombinasyonu günümüzde glokom tedavisinde kullanılmaktadır.Bu çalışmada, bu ikili kombinasyonun nitel ve nicel tayin çalışmaları; UV Spektrskopisi, Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi (YBSK) ve İnce Tabaka Kromatografisi (İTK) yöntemleri kullanılarak yapılmıştır.Yapılan spektroskopik çalışmalarda absorbans oranları yöntemi, Vierordt yöntemi ve doğrudan spektrofotometrik miktar tayini yöntemi kullanılmıştır.Absorbans oranları yönteminde çalışılan ikili kombinasyondaki etken maddelerin kendilerine özgü maksimum absorbsiyon noktasındaki absorbans değerlerinin izobestik (kesişim) noktasında ölçülen absorbans değerine oranından yararlanılarak regresyon denklemleri oluşturulmuştur. Timolol maleat- dorzolamid HCl ikili kombinasyonunda dalga boyu (?max) olarak sırası ile 292 ve 252 nm, izobestik nokta olarak ise 226 ve 272,5 nm'den yararlanılmıştır. Doğrudan spektrofotometrik yöntemle yapılan çalışmalarda TML için 292 nm, DRZ için 252 nm'den yararlanılmıştır.YBSK ile yapılan çalışmalarda internal standart yöntemi kullanılmış ve internal standart olarak hidroklorotiyazid seçilmiştir. Etken madde/internal standart madde oranlarından yararlanılarak her iki etken madde için ayrı ayrı regresyon denklemleri oluşturulmuş ve bu denklemlerden yararlanılarak piyasa örneklerinin nicel tayinleri gerçekleştirilmiştir.Bu tez çalışmasında modifiye edilerek uygulanan İTK+Spektrofotometri yöntemi nicel tayinler için kullanılmıştır.Uygulanan üç yöntemden elde edilen sonuçlar karşılaştırılmış ve yöntemlerin timolol maleat-dorzolamid HCl ikili kombinasyonu üzerindeki uygulamalarının avantaj ve dezavantajları belirlenmiştir.Uygulanan yöntemlerin Student (t) test ve Fisher (F) testiyle karşılaştırmaları yapılmış, bulunan sonuçların istatistiksel olarak anlamlı olmadığı gösterilmiştir.Önerilen üç farklı yöntemin uygulamasında, TML-DRZ kombinasyonlarında kolay uygulanabilir, tekrarlanabilir ve kabul limitleri içinde sonuçlar elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Timolol maleat, Dorzolamid HCl, Spektroskopik metotlar, YBSK, İTK, Piyasa örnekleri