Tip 1 diyabetli adolesanlarda insülin infüzyon pompa uygulamasının klinik ve metabolik parametreler üzerine etkisi

TİP 1 DİYABETLİ ADOLESANLARDA İNSÜLİN İNFÜZYON POMPAUYGULAMASININ KLİNİK VE METABOLİK PARAMETRELER ÜZERİNEETKİSİÖzetAmaç: Tip 1 diyabetli adolesanlarda, insülin infüzyon pompası uygulamasının uzundönem sonuçlarını, çoklu doz insülin enjeksiyon tedavisi altında kaydedilen klinik vemetabolik parametreler ile karşılaştırmak ve insülin infüzyon pompa uygulamasınınetkinliğini ve komplikasyonlarını araştırmaktır.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, 2002-2006 yılları arasında Dokuz Eylül ÜniversitesiTıp Fakültesi Çocuk Endokrin ve Adolesan Ünitesi tarafından insülin infüzyonpompası takılan tip 1 diyabetli adolesan hastalar alındı. İnsülin infüzyon pompası,diyabet süresi en az 2 yıl olan, son 1 yıldır poliklinik kontrollerine düzenli gelen,günde 3-4 kez kan şekeri ölçümü yapan ve kayıt tutan, çoklu doz insülin enjeksiyon(öğün öncesi analog yada kısa etkili + günde 1-2 doz NPH) tedavisi uygulamasınarağmen metabolik kontrolü istenen düzeyde olmayan, karbonhidrat sayma becerisinikazanmış ve uygulayabilen gönüllü adolesan hastalara takıldı. Hastalar, çoklu dozinsülin enjeksiyonu (esnek olmayan dönem), çoklu doz insülin enjeksiyonu +karbonhidrat sayımı (geçiş veya esnek dönem) ve insülin infüzyon pompa dönemiolmak üzere 3 dönemde incelendi. Insülin infüzyon pompası periyodundakihipoglisemi ve ketozis epizodları (epizod/hasta/yıl), HbA1c düzeyleri, total insülinihtiyacı (IU/kg/gün), bazal/bolus insülin oranları, lipid profilleri, glukoz ve vücut kitleindeks (VKİ) standart deviasyon skorları (SDS) esnek ve esnek olmayan çoklu dozinsülin enjeksiyon periyotları ile karşılaştırıldı. Metabolik ve klinik parametrelerinkarşılaştırılmasında non-parametrik testlerden Friedman varyans analizi kullanıldı.p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.Bulgular: Çalışmaya alınan 17 adolesan (8'i kız, 9'u erkek) hastanın ortalamapompa takılma yaşları, diyabet, esnek çoklu doz insülin enjeksiyon ve insülininfüzyon pompası kullanım süresi sırasıyla 15.53±1.8, 6.77±4.05, 0.70±0.20,2.07±1.12 yıldı. Çoklu doz insülin rejimi ve esnek döneme göre, insülin infüzyonpompa uygulamasına geçiş ile HbA1c değerlerinde düşme gözlenirken, bu düşüşistatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (sırasıyla, %8.71, %8.21 ve %7.71 p=0.105).1Pompa uygulaması sonrası hastaların VKİ SDS'lerinde, lipid profillerinde, total insülinihtiyacında, bolus/bazal insülin oranlarında esnek ve esnek olmayan çoklu dozinsülin enjeksiyon dönemlerine göre istatistiksel anlamlı bir fark saptanmadı(p>0.05). Çoklu doz insülin rejimi ve esnek dönem, hipoglisemi sıklığı açısındaninfüzyon pompa uygulaması ile karşılaştırıldığında, pompa uygulaması sonrasıhipoglisemi sıklığında artma eğilimi saptanmış olmasına karşın istatistiksel olarakanlamlı bulunmadı (sırasıyla, 15.4, 19.02, 21.78 (epizod/hasta/yıl), p=0.497). Çokludoz insülin rejimi ve esnek dönem, ortalama glukoz değerleri açısından infüzyonpompa uygulaması ile karşılaştırıldığında, pompa uygulaması sonrası ortalamaglukoz değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptandı (sırasıyla, 199.41,171.91, 154.66 mg/dl, p=0.002). Pompa uygulaması süresince hiçbir hastadadiyabetik ketoasidoz gelişmedi.Sonuç: Adolesan yaş grubunda, insülin infüzyon pompa uygulamasının, esnek veesnek olmayan çoklu doz insülin enjeksiyon tedavisine göre kilo artışı, diyabetikketoasidoz ve hipoglisemi riskini artırmaksızın etkin ve güvenilir olduğu saptanmıştır.Bu çalışma, ayrıca karbonhidrat sayımı ile birlikte esnek çoklu doz insülin enjeksiyontedavisinin sosyal ve maddi nedenlerle insülin infüzyon pompa tedavisiuygulanamayan hastalarda da etkin ve güvenilir olarak kullanılabileceğinigöstermiştir.Anahtar kelimeler: Tip 1 diyabet, İnsülin pompa tedavisi, adolesan2