Tip-2 diyabet hastalarında hipoksi ile indüklenebilir faktör-1 alfa (HIF-1 alfa), superoksit dismutaz (SOD), galektin-3 (GAL-3) seviyelerinin belirlenmesi

Tip 2 diyabet, insülin etkisindeki defektler nedeniyle organizmanın karbonhidrat, yağ ve proteinlerden yeterince yararlanamadığı, sürekli tıbbi bakım gerektiren, kronik, geniş spektrumlu bir metabolizma bozukluğudur. Hastalığın akut ve kronik komplikasyonları mevcuttur. Akut komplikasyonları hastanın yaşamını tehdit edebilecek seviyelere varabilecekken; kronik komplikasyonları hastaya yavaş seyirli, uzun dönemde ağır hasarlar verebilir. Etiyolojisinde genetik ve çevresel faktörlerin birlikte etkili olduğu gösterilmiştir. Özellikle 30 yaş üstü, metabolik sendromlu, vücut kütle indeksi 25 üstü bireylerde beslenme alışkanlıklarına ve hareketsiz yaşama bağlı sık görülmektedir. Son yıllarda 15-30 yaş arası bireylerde genetik ve çevresel etmenlere bağlı olarak tip-2 diyabet görülme sıklığında artış görülmektedir. Hastanın diyet alışkanlıklarına, sosyo-kültürel yapısına, sedanter olmayan bir yaşam sürmesine bağlı olarak komplikasyon gelişme sıklığı değişmektedir. HIF1-alfa proteini vücutta hipoksi, anjiyogenez ve kardiyak embriyogenezde önemli işleve sahiptir. Özellikle hipoksi gelişmesi durumunda aktive olup, vücuttaki iskemik reperfüzyonu sağlamaya çalışan heterodimerik transkripsiyon faktörüdür. Doku oksijeni azaldığında prolil hidroksilaz aktive olup HIF1-alfa çekirdekte HIF1-beta ile etkileşerek Hipoksiye Yanıt Elemanı (HRE) aktive ederek hasarı önlemeye veya azaltmaya çalışır. Ayrıca normoksemi durumlarında da insülin tarafından aktivitesi düzenlenerek hücre içi glukoz alımında önemli bir moleküldür. Süperoksit dismutaz (SOD); NADPH oksidaza bağlı vücutta oluşan superoksit anyon radikalini, daha az reaktif olan hidrojen peroksite dönüştüren önemli antioksidandır. Tip 2 diyabet gibi kronik hadiselerin ve komplikasyonlarının gelişmesi açısından eksikliği önem arz etmektedir. Eksikliğinde yaşlanma, tümoral oluşum yatkınlığı ve kronik hastalıkların oluşumu vücutta kolayca gelişmektedir. Galektin-3; lektin ailesinin üyesidir. Ekstraselüler matriks etkileşimleri, makrofaj aktivasyonu, antimikrobiyal etki, apopitoz, metastaz, anjiogenez gibi birçok yolakta görev almaktadır. Galektin varlığı fibrozis gelişimi, endotel disfonksiyonu ile alakalı olduğu için T2DM gibi kronik hastalıklarda önem arz etmektedir. Vücutta oluşabilecek fibrozu, endotel disfonksiyonunu galektin inhibitörleri önlemeye çalışır ve hasar onarım mekanizmalarında rol alır. Literatürdeki birçok çalışmayla benzer olarak bu 3 molekül seviyeleri muhtemelen endotel disfonksiyonu nedeniyle T2DM'da anlamlı bulundu.