Tip 2 Diyabetik Bireylerde Beslenme Alışkanlıkları, Beslenme Bilgi Düzeyleri ve Besin Takviyesi Kullanım Durumlarının Bazı Biyokimyasal Bulgulara Etkisi

ÖZ: Bu çalışmanın amacı, Antalya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi beslenme ve diyetetik bölümüne gelen tip 2 diyabetik bireylerde beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyleri, besin takviyesi kullanım durumlarının bazı biyokimyasal bulgularına olan etkisini incelemektir. Çalışma kapsamında tip 2 diyabetik 155’i kadın, 151’i erkek olan 306 bireye ulaşılmıştır. Hastaların % 50,65’inin kadın ve %49,35’inin erkektir. Araştırmaya katılan bireylere hazırlanan anket formunda sosyo-demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, diyabetik beslenme bilgisinin değerlendirilmesi, biyokimyasal bulgular, antropometrik ölçümler, besin tüketim sıklığı ve 24 saatlik besin tüketim kaydı yer almıştır. Katılımcıların ortalama diyabet süresi ve %53,92’sinin 10 yıl ve üzeri süredir diyabet hastası olduğu tespit edilmiştir. Çalışma kapsamındaki bireylerin %96,08’inin diyabet dışında bir hastalığı olduğu saptanmıştır. En sık görülen diyabete eşlik eden hastalıklar %51,02’sinin hipertansiyon, %31,29’unun kolesteroldür. Katılımcıların, BKI değerlerinin kadınların ̅=30,21±5,93 kg/m2, erkeklerin ̅=28,00±3,90 kg/m2 bulunmuştur. Araştırma kapsamına alınan hastaların cinsiyetlerine göre Diyabetik Beslenme Bilgisini Değerlendirme Anketi puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Çalışma kapsamına alınan hastaların eğitim durumlarına göre Diyabetik Beslenme Bilgisini Değerlendirme Anketi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır (p>0,05). Hastaların vitamin-mineral desteği kullanma durumuna göre Diyabetik Beslenme Bilgisini Değerlendirme Anketi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunduğu saptanmıştır (p<0,05). Vitamin-mineral desteği alan hastaların Diyabetik Beslenme Bilgisini Değerlendirme Anketi puanları almaiv yan hastalara göre daha yüksek bulunmuştur. Hastaların şuan diyet uygulama durumuna göre Diyabetik Beslenme Bilgisini Değerlendirme Anketi puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı diyet uygulamayanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Çalışma kapsamında hastaların Diyabetik Beslenme Bilgisini Değerlendirme Anketi puanları ile açlık kan şekeri, HbA1c, TG, Kolesterol, HDL, LDL ve VLDL değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Sonuç olarak diyet uygulayanların beslenme bilgisinin değerlendirilmesi anlamlı olarak diyet uygulamayanlara göre yüksek olduğu saptanmıştır. Diyabetik hastalara düzenli olarak eğitim verilmelidir. Eğitimin etkinliğini artıracak, hastanın tedaviye ve diyete uyumunu artıracak yaklaşımlar uygulanmalıdır. Anahtar kelimeler: Tip 2 Diyabet, Beslenme Bilgisi, Besin Takviyesi Kullanımı