Tipik betonarme bir yapının farklı zemin profilleri ve deprem yükleri altında yapı-zemin etkileşiminin sonlu elemanlar yöntemiyle analizi

Türkiye, sahip olduğu faylar sebebiyle deprem tehlikesi yüksek bölgeler barındırmaktadır. Bu faylarda olan depremler geçmişten günümüze kadar birçok can alıp, yüzbinlerce yapının hasarına sebep olmuştur. Depremin sebebiyet verebileceği hasarların en aza indirilebilmesi için hesap aşamasında her detay düşünülerek tasarım yapılmalıdır. Yapı-zemin etkileşiminin deprem esnasında yapının davranışına doğrudan etki edeceği ve özellikle zemin şartlarının yetersiz olduğu durumlarda hesaba katılmasının gerektiği yapılan çalışmalar ile anlaşılmıştır. Bu çalışmanın amacı yapı-zemin etkileşiminin yapı ve zemin davranışları üzerinde etkisinin doğru bir şekilde incelenmesini sağlamaktır. Bu amaç kapsamında, Elazığ ilinde farklı zemin özelliklerine sahip dört ayrı noktada inşa edilecek bodrum + zemin + 9 normal kata sahip tipik bir betonarme yapının, üç farklı sismik kuvvete ve tasarım spektrumlarına maruz kalması durumunda yapı-zemin etkileşimi analiz edilmiştir. Her durum sonlu elamanlar yöntemi prensibi ile çalışan Plaxis 3D ve SAP2000 programları ile TBDY 2018 esaslarına göre ayrı ayrı analiz edilmiş. Ayrıca yapı-zemin etkileşiminin ihmal edildiği durumlar için de analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen analiz sonuçları programların da mukayesesi ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışma sonucunda, yapı-zemin etkileşiminin zemin özelliklerine bağlı olarak yapı ve zemin davranışının yanı sıra statik ve geoteknik tasarım parametrelerini de önemli ölçüde değiştirdiği anlaşılmıştır.