Tokat ilinde yetiştirilen karadut (Morus nigra L.) genotiplerinin morfolojik, fenolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi

Çalışma 2018-2019 yıllarında yürütülmüş olup 100'den fazla karadut genotipi; ağaç yapıları, hastalık ve zararlılardan ari, meyve ağırlığı, sapların kopma direnci gibi kriterlere göre taranarak bunlar arasından 23 adet üstün özellikli genotip belirlenmiştir. Daha sonra 23 genotip üzerinde yapılan morfolojik, fenolojik ve pomolojik çalışmalar sonucu tez verilerine ulaşılmıştır. İncelenen genotiplerde tomurcuk kabarma zamanı 12-19 Nisan, hasat başlangıcı 30 Haziran– 4 Temmuz, hasat sonu tarihi 25-30 Temmuz arasında olmuştur. Meyve eni 15.28-21.38 mm, meyve boyu 21.39-31.65 mm, meyve sap uzunluğu 0.43-4.13 mm, meyve ağırlığı 3.19-7.69 g olarak bulunmuştur. Genotiplerin %83'ünün SÇKM değerleri %15.00'in üzerinde, titrasyon asitliği değerleri ise %2.12-%3.72 arasında bulunmuştur. Fitokimyasal analizler sonucunda ise toplam fenolik madde miktarı 1496.49-3664.24 µg GAE/g ta, toplam antioksidan kapasitesi 5.83-11.52 µmol TE/g ta, toplam monomerik antosiyanin miktarı 18.73-49.88 µg cy-3-glu/g ta olarak tespit edilirken, genotiplerin C vitamini değerlerinin %70'i ise 70.00 mg /100 g üzerinde oldukları belirlenmiştir. Tartılı derecelendirme sonucu genotipler 120-380 puan almışlardır. Çalışma sonrası ümit-var genotipler genetik kaynaklarının korunması, seleksiyon ile çoğaltılıp üreticiye sunulması ve yapılacak çalışmalara ışık tutması açısından önemli bulunmuştur. Seleksiyon çalışmasında en yüksek değeri alan Mer6, Koc, Mer3 Mer7, Cam, Yel, Kem genotipleri üreticilere tavsiye edilmiştir.