Tokat yöresi ballarının bazı fizikokimyasal özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışmada; bitki çeşitliliğinin oldukça fazla olduğu Tokat ili ve ilçelerinden temin edilen balların bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. 2019 ve 2020 yıllarında 12 ilçeden temin edilen (toplam 24 adet) çiçek balı örneklerinin Türk Standartları (TS) 3036 Bal Standardı ve uluslararası standartlarda kabul görmüş analiz metotları ile yapılan bazı fizikokimyasal, pestisit ve mineral analizleri sonuçlarının Türk Gıda Kodeksi (TGK) Bal Tebliği'ne (2020/7) uygunlukları kontrol edilmiştir. Bal örneklerinde nem miktarı %13.0-20.0; serbest asitlik 26±0.12-48±0.16meq/kg; elektriksel iletkenlik 0.33-0.86mS/cm; Hidroksimetilfurfural (HMF) miktarı 0.05-8.69 mg/kg; prolin değeri 422.56-1222.56 mg/kg; diastaz sayısı 0.0-10.9; protein ve ham bal Δ13 C farkı -0.90-1.23; C4 şeker oranı %0.0-5,26; sakkaroz miktarı %0.30-1.96; früktoz+glukoz miktarı %62.53-76.66; früktoz/glikoz oranı 0.97-2.61 olarak belirlenmiştir. Bal örneklerinde toplam üç numunede pestisit tespit edilmiştir. Bunlar triamenol+triadimefon, cypermethrin, boscalid, deltamethrin, kresoxim methyl olup üç örnekte sınır değerleri aşılmış olup, diğer örneklerde ise limit değerleri aralığındadır. Balların mineral içerikleri (mg/kg); Çinko (Zn) 0.0-24.306; Nikel (Ni) 0.0-2.906; Krom (Cr) 0.0- 3.850; Mangan (Mn) 0.0-4.660; Bakır (Cu) 0.0-17.099; Kurşun (Pb) içeriği 0.314-2.729 aralığında tespit edilmiştir. Örneklerin toplam fenolik madde miktarları 254.14-776.94 µg GAE/g bal; serbest radikali giderme aktivitesi 129.47-587.37 µg TE/g bal; katyon radikali giderme aktivitesi 93.33-1187.78 µg TE/g bal aralıklarındadır.