Toplam kalite yönetimi uygulamalarında insan kaynakları yönetiminin rolü: Türkiye'deki insan kaynakları yönetimi uygulamalarının toplam kalite yönetimine yatkınlık düzeyini belirlemeye yönelik bir araştırma

Toplam Kalite Yönetimi, sürekli gelişme anlayışıyla müşteri beklentilerini tam olarak karşılamayı hedefleyen, bunu gerçekleştirebilmek amacıyla önlemeye dayalı bir yaklaşım benimseyen ve insan unsurunu tüm faaliyetlerin merkezine yerleştiren bir yönetim biçimidir. Bu nedenle de, günümüz koşullannda işletmelere önemli bir rekabet avantajı sağlamaktadır. Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarında uzun süre, teknik sistem üzerine odaklaşılmış ve Toplam Kalite Yönetimi'nin sosyal ve yönetim ait sistemleri ihmal edilmiştir. Oysa, başarılı Toplam Kalite Yönetimi uygulamaları için işletmenin bir sistem olarak bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerekmektedir. Toplam Kalite Yönetimi'ne geçiş sürecinde, tüm çalışanları kapsayacak bir şekilde bireysel düzeye indirilemeyen değişim çabalarının istenen sonucu vermesi beklenemez. Bu nedenle, çalışanlar tarafından değişimin anlaşılması, gerekliliği konusunda ikna edilmesi ve değişim sürecine katılmalarının sağlanması gerekmektedir. Toplam Kalite Yönetimi uygulama sürecinde ise, Toplam Kalite Yönetimimi destekleyecek bir örgüt kültürü oluşturulmadan, çalışanların Toplam Kalite Yönetimi ile uyumlu davranışları geliştirmesi ve sürdürmesi sağlanmadan basan beklenemez. Toplam Kalite Yönetimi'nde başarının ön koşullarından birisi, sürekli iyileştirme amacının gerçekleştirilmesi için süreçlerin iyileştirilmesine, sorunların çözümüne çalışanların bireysel olarak ya da grup halinde katılmalannın gerekliliğidir. öte yandan, işletmelerin sahip olduğu insan kaynaklarının diğer kaynaklardan (fiziksel ve flnansal) farklı olarak, kendine özgü ve gelişme potansiyeline sahip olması, insan kaynaklarım rekabet avantajı sağlamalarında en önemli unsur hafine getirmiştir. Bu nedenle, rekabet avantajı sağlamak için işletmelerin çabalarını insan kaynaklan üzerine odaklaştırmaları gerekmektedir. Bu çalışmada, yukanda kısaca değinilen konular çerçevesinde, Toplam Kalite Yönetimi'nde İKYnin önemi, yeri ve görevleri incelenmiştir. Toplam Kalite Yönetimi'nin tarihsel gelişim süreci, unsurları ve Toplam Kalite Yönetimi için gerekli yönetim biçiminin anlatıldığı birinci bölümün ardından, ikinci bölümde, genel olarak İKYne değinilmiş ve İKYnin planlama sürecinde, geçiş sürecinde ve kalite kültürünün yaratılması sürecinde Toplam Kalite Yönetimi'nde üstlendiği roller anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise, Toplam Kalite Yönetimi'nin başarıyla uygulanması için, İKYnin faaliyetlerinin Toplam Kalite Yönetimi ortamında nasıl olması gerektiği üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise, konu ülkemiz açısından değerlendirilmiş ve ülkemizdeki bazı ISO 9000 kalite sistem belgesine sahip işletmelerin İKYnin faaliyetleri ve örgüt kültürünün unsurian açısından Toplam Kalite Yönetimi'ne yatkınlık düzeyini belirlemeye yönelik olarak yapılan araştırma sonuçlanna yer verilmiştir.