Toplu iş sözleşmesinin uygulma alanı

Toplu iş sözleşmesi, işçi sendikası ile işveren sendikası ya da sendikaüyesi olmayan işveren arasında hizmet akdinin yapılması, içeriği ve sonaermesi ile ilgili hükümleri ve işyerindeki diğer çalışma şartlarını düzenlemekiçin yapılan tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin uygulanmasını,ve denetimi ile uyuşmazlıkların çözüm yollarına ilişkin hükümleri de içerebilenbir sözleşmedir.Ülkemizde toplu iş sözleşmelerinden kural olarak taraf işçisendikasının üyeleri yararlanabilmekle birlikte sendikaya üye olmayanların,taraf sendikaya dayanışma aidatı ödemeleri, teşmil ya da sendikanınmuvafakat göstermesi suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeolanakları vardır. Toplu iş sözleşmelerinin uygulanmaya başlandığı ilkyıllardan bu yana, işyerindeki bazı işçiler toplu iş sözleşmesinin kapsamıdışında tutulmuştur. Kapsam dışı personel olarak adlandırdığımız bu işçiler,genellikle işverene yakın, hatta işveren vekili durumunda bulunan müdür,ustabaşı, kalfa ve buna benzer görevlerde çalışan personeldir. Bu işçiler,ister taraf sendikaya üye olsun ister olmasın, yapılan toplu iş sözleşmesininparasal haklarından hiçbir şekilde yararlanamamaktadırToplu iş sözleşmesinin imzasından önce sendika üyeliği sona erenişçiler üye sıfatıyla toplu iş sözleşmesinden yararlanamazlar. Toplu işsözleşmesinin imzalanması tarihinden sonra sözleşmenin tarafı sendikayaüye olan işçiler, sözleşmeden ancak üye oldukları tarihten ileriye doğruyararlanabilirler. şçinin üye sıfatıyla toplu iş sözleşmesinden yaralanması,işçi ile sendika arasındaki üyelik ilişkisinin ortadan kalkmasıyla sona erer.Türk hukukunda grev esnasında işyerinde çalışmış bulanan işçiler, kapsamdışı işçiler ve işveren vekili sayılanların toplu iş sözleşmesinden yararlanmasımümkün değildir.