Toplumdaki bireylerin sağlık okuryazarlığı ve dijital okuryazarlık düzeyinin aşı karşıtlığı üzerine etkisi

Amaç: Araştırma toplumdaki bireylerin sağlık okuryazarlığı ve dijital okuryazarlık düzeyinin aşı karşıtlığı üzerine etkisini belirlenmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi çalışanları ve öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 300 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri Google Form şeklinde online olarak toplanmıştır. Çalışmada "Tanımlayıcı Bilgiler Formu", "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği", "Dijital okuryazarlık Ölçeği", " Aşı karşıtlığı Ölçeği" uzun form kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi SPSS Statistics 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Değişkenlerin birbiri ile olan ilişkisini değerlendirmede Pearson korelasyon analizi ve bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni yordama durumunu belirlemede ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada etik kurul ve kurum izinleri ile birlikte katlımcılardan onam alınmıştır. Bulgular: Araştırmada katılımcıların yaş ortalaması 32.74±10.37 olup, çoğunluğu kadın katılımcılardan (%56.7) oluşmuştur. Katılımcıların %43.7'si lisans ve üstü eğitime sahip olup, %29.3'ünü sağlık profesyonelleri oluşturmaktadır. Katılımcıların genel sağlık durumlarının 10 üzerinden ortalama 7.55±1.60 bulunmuştur. Katılımcıların %93'ünün kendi çocukluk dönemi aşıları yapılmıştır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı ölçeği toplam puan ortalaması 99.29±22.01 bulunmuştur. Katılımcıların dijital okuryazarlık ölçeği toplam puan ortalaması 60.58±16.20 bulunmuştur. Aşı karşıtlığı ölçeği toplam puan ortalaması 73.87±10.36 bulunmuştur. Sağlık okuryazarlığı değişkeni ile aşı karşıtlığı puanı arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (R=0.301, R2adjusted=0.085, F(2,297)=14.810; p=0.000). Söz konusu değişken aşı karşıtlığı puanındaki değişimin %8.5' ini açıklamaktadır. Çalışmada Dijital okuryazarlık puanı ise aşı karşıtlığı için anlamlı bir yordayıcı bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Katılımcıların sağlık okuryazarlık seviyeleri iyi düzeyde tespit edilmiştir. Sağlık okuryazarlığı yüksek olan katılımcıların aşı karşıtlığı düzeyinin düşük olduğu görülmüştür.