Toplumsal cinsiyet kurgusunda performans olarak ritüellerin sanata ve toplumsal belleğe etkisi

Bu çalışmada, dünyada ve ülkemizde kadınlar üzerinde artarak devam eden ekonomik, sosyal, kültürel ve cinsel tahakküm biçimlerinin, yol açtığı şiddetin, son yıllarda artması ve fütursuzca sergilenmesinin altında yatan toplumsal nedenler, toplumun her kesimi tarafından kabul görmüş, temelde kadın bedenini işaretleyerek, işlevini tamamlayan kına gecesi ritüeli üzerinden irdelenmiştir.Ritüellerin kültür içindeki yeri ve önemi üzerinde durulmuş, ritüellerin toplumsal işlevi üzerinde ilk kez duran Emile Durkheim'ın çalışmalarından yararlanılmıştır. Ritüellerin, kültürel sistemler içerisinde, toplmusal belleğe etkisi Jan Assman'ın Kültürel Bellek kitabı üzerinden, hatırlama kültürü ve Mourice Halbwasch'ın geliştirdiği kolektif bellek kavramıyla açımlanmaya çalışılmıştır. Kültürel sistemler içerisinde kına ritüelinin, toplumsal belleğe etkisi ve toplumsal cinsiyet inşasındaki önemi vurgulanmaya çalışılmıştır. Performans ve performans sanatı tanımlanarak, performans olarak kına ritüeli ele alınmış, edimsellik kavramıyla ilişkilendirilerek, ritüel ve sanat ilişkisi incelenmiştir. Sanatçılar'ın çalışmalarından örnekler verilerek, çalışmaları irdelenmiştir. Erika Fisher-Lichte'nin Performatif Estetik adlı kitabında performatif yaratımın, ritüelle ilişkisi tartışılmıştır. Karşıtlıkları ve benzerlikleri, oyuncuların ve seyircilerin, bedensel bir aradalığı üzerinden anlaşılmaya çalışılmıştır. Performans sanatı örneklerini yedi başlık altında belirlenmiş, "ritualist ve aşkıncı beden", "kimliği sahneleyen beden" üzerinden irdelenmiştir. Pesformans sanatı bağlamında kına ritüeli ele alınmıştır.