Toplumsal cinsiyetin oluşumunda psiko-sosyal ve dinsel faktörlerin rolü ve önemi.

Biyolojik cinsiyet kavramından farklı olan toplumsal cinsiyet kavramı, toplumsal ve kültürel faktörlerce belirlenen ve dolayısıyla içeriği toplumdan topluma değişen cinsiyet rolleriyle ilgilidir. Toplumsal cinsiyet araştırmaları ise kadın-erkek kalıpyargılarını ve bunların toplumun farklı alanlarıyla etkileşimini ele alan karşılaştırmalı bir yönteme dayanmaktadır. Çalışmamızın ilk bölümünde, konunun ana kavramları olan cinsiyet ve toplumsal cinsiyeti açıklamak üzere, bazı tanımlara ve toplumsal cinsiyet kavramının tarihçesine yer verilmiştir. Daha sonra cinsiyet rollerinin bireyler tarafından nasıl kazanıldığı ve cinsiyetler arası farklılıkların ne şekilde oluştuğuna ilişkin kuramların en yaygın olanları özetlenerek, toplumsal cinsiyet olgusuyla ilgili kuramsal ve ampirik literatür gözden geçirilmiştir. İkinci bölümde, toplumsal cinsiyet olgusunun şekillenmesinde rol oynayan psikososyo- kültürel ve dinsel faktörlerin tarihsel süreçte geçirdikleri değişim ve dönüşümler, bu değişim ve dönüşümleri etkileyen unsurlar dikkate alınarak, incelenmiştir. Ayrıca, tanrı ve tanrıça tasavvurlarındaki kadın-erkek imajları, doğurganlığın gizeminin anlaşılması üzerine kadının yaratıcılıktan taşıyıcılığa indirgenmesi, tarih boyunca insanların zihnini meşgul eden yaratılışta öncelik ve sonralık meselesi ile çok tanrılı ve tek tanrılı dinlerin bu konuya yaklaşım tarzları ele alınmıştır. Yahudi-Hıristiyan ve İslam geleneklerinin ortaya koyduğu dini söylemler çerçevesinde özellikle bazı ayetlerin toplumsal cinsiyet kavramına ilişkin yorumları gözden geçirilmiştir. Son olarak İslam geleneğinin temel dini metinleri arasında yer alan hadis rivayetlerinin konumuzla ilgili olanları da irdelenmiştir. Anahtar kelimeler: Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet, Kalıpyargı, Androjeni, Din.