Toplumsal ve düşünsel hayata etkileri bağlamında İrfan Fethi Gemuhluoğlu (Aydın sosyolojisi incelemesi)

Bu çalışma, Türk düşünce ve fikir hayatına katkıları ile anılan, birçok gencin yetişmesini kendisinin ibadeti olarak tanımlayan, düşünce ve kültür hayatına önemli izler bırakan Fethi Gemuhluoğlu özelinde 1920 sonrası Türkiye'nin sosyal yapısı ve toplumsal dinamikleri içerisinde aydın ve toplum ilişkisi kurulmasını, bir aydın olarak Fethi Gemuhluoğlu'nun önemini, topluma katkılarını aydın sosyolojisi bağlamında ele almayı amaçlamıştır. Birinci bölümde Cumhuriyetin kurulmasından sonra özellikle 1920-1980 yılları arasında Türkiye' nin toplumsal, siyasi, sosyo-ekonomik yapısı ve Türkiye' nin toplumsal değişimi ele alınarak bir dönem analizi yapılmıştır. İkinci bölümde Gemuhluoğlu'nun hayatı, şahsiyeti ile birlikte sanat ve edebiyat anlayışı ele alınmış, siyasi düşünceleri, fikirsel arka planını oluşturan kültürel değerleri, Gemuhluoğlu'nun aksiyonel yönü ve içinde bulunduğu sosyal yapı ve sosyal çevre ilişkileri ele alınmıştır. Gemuhluoğlu'nun düşünce ve kültür hayatına etkileri, rol model oluşu, gençlere çizdiği ufuk ve yazdığı mektuplarla gençlik üzerinde oluşturduğu etkisi, Orta Doğu, Afrika ve İslam ülkelerinin sorunları ve bunlara getirdiği bakış açısı ele alınmıştır. Gemuhluoğlu'nun sıkça kullandığı aşk, dostluk gibi kavramlara yüklediği anlam ve Gemuhluoğlu' na ithafen yazılanlar üzerinden toplumsal etkileşimi ve bırakmış olduğu etki ortaya konulmuştur. Gemuhluoğlu adına yazılan tek müstakil eser olan Nuri Pakdil' in Bağlanma adlı eseri üzerinden Gemuhluoğlu'nun şahsı ve toplum sorunları değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise aydın kavramı açıklanarak aydın ve toplum bağı kurulmuş, aydın sosyolojisi bağlamında bir aydın olarak Fethi Gemuhluoğlu' nun önemi, dönemine katkıları ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Fethi Gemuhluoğlu, Dostluk, Toplumsal Yapı, Aydın, Aydın Sosyolojisi