Toplumsal uygulamalarda yemeğin yeri ve işlevi: Aksaray örneği

Bir toplumun kimlik kazanmasını sağlayan, geçmişten günümüze uzanan, evrensel ve yerel değerler taşıyan her türlü somut ve somut olmayan varlıklar kültürel mirastır. Toplumların etkileşimiyle yahut çağın gereklilikleriyle değişim ve dönüşüme uğrayan kültürel miraslar UNESCO tarafından koruma altına alınmıştır. . Başlangıçta kültürel miras olarak maddi mirasın korunması öncelik taşısa da 17 Ekim 2003 tarihinde yürürlüğe giren Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi, maddi mirasların yanında sözlü olarak aktarılan kültürel mirasın da korunma altına alınmasına olanak sağlamıştır. Sözleşmenin kapsadığı beş alandan biri doğum, düğün, ölüm gibi geçiş törenlerini; bayramları, festivalleri ve şölenleri kapsayan "Toplumsal Uygulamalar, Ritüeller ve Şölenler"dir. Toplumsal uygulamalar bireylerin kaynaşmasına ve iletişim kurmasına katkı sağladığı gibi insanların bir önceki durumlarından farklı bir konuma taşınmalarını sağlayan eşik görevi de görür. Söz konusu bu uygulamalarda dikkat çeken bir unsurlardan biri de yemek kültürüdür. Yemek kültürü, toplumsal uygulamalar içerisinde yalnızca insani bir ihtiyaç değil; yaşam biçimleri, sahip olunan kültürel değerler üzerinde de etkilidir. İnsanları zaman ve mekân içinde birleştiren ortak noktalar topluluğu toplum yapan en önemi etkendir. Toplumsal uygulamaların, ritüellerin ve şölenlerin hemen hemen her parçasında yemek bulunur. Doğum, düğün, cenaze gibi geçiş dönemlerinin yanında şölenlerde, bayramlarda ve kutsal dönemlerde geniş sofralar kurulur. Bu çalışmanın amacı Yemek kültürünü, Toplumsal Uygulamalar, Ritüeller ve Şölenleri ile birlikte incelemek, günümüzdeki yerini tespit etmek ve yemeğin işlevini irdelemektir. Çalışmanın örnekleri Aksaray ili içerisinde yapılan yemekler ile sınırlandırılmıştır. Araştırmanın örnekleri daha öncesinde yapılmış akademik çalışmalardan ve güncel alan çalışmasından elde edilen verilerden seçilmiştir.