Topraksız kültürde yetiştirilen mevsimlik süs bitkilerinde bitki gelişimi ve çiçeklenme üzerine bazı yararlı bakterilerin etkisi

Bitkisel üretimde sentetik gübre kullanımı çevre, insan ve diğer canlılar için büyük tehdit haline gelmektedir. Bu bakımdan toprağın sürdürülebilirliği ve kaynakların devamlılığının sağlanması için son yıllarda PGPR'lerin kullanımı büyük önem arz etmektedir. Bitki gelişimini teşvik eden kök bakteri yetiştiriciliği ve üretimi zor olan meyve, sebze ve tarla ürünlerinde yaygın olarak kullanıldığı görülmüştür. Ancak süs bitkilerinde kullanımı hakkında çalışmalar oldukça sınırlıdır. Dolayısıyla bu çalışmada, topraksız kültürde yetiştirilen bazı yazlık ve kışlık mevsimlik süs bitkilerine PGPR uygulanmaların bitki gelişim ve çiçek kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bitkisel materyal olarak Bellis perennis L.'Deep Rose', Begonia semperflorens F1 'Nightlife Red' ve Petunia hybrida 'Surfinia Blue' çeşitleri kullanılmıştır. Çalışma, tesadüf blokları deneme desenine göre; her bitki türü için 10 uygulama (8 PGPR (Bacillus megaterium, Bacillus amyloliquefaciens, Bacillus subtilis, Azotobacter chroococcum+Azotobacter vinelandii) uygulaması, pozitif ve negatif kontrol uygulamaları) olacak şekilde 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 10 adet bitki olacak şekilde kurulmuştur. Her bitki çeşitleri için bitki gelişimi, çiçeklenme durumu ve çiçek kalitesi ile üretim dönemi boyunca ve sonunda sökülen bitkilerin bitki ve kök oluşumuna ait morfolojik ölçümler yapılarak veriler alınmıştır.PGPR uygulamaları Şeker tabağı, Şeker begonya ve Petunya bitkilerinde çiçeklenmede erkencilik sağlamıştır. Şeker tabağında PGPR'lerin kontrol grubu (pozitif ve negatif) ile kıyaslandığında; yaprak sayısı, bitki yaş ve kuru ağırlığı, kök uzunluğu, yaş ve kuru ağırlığı, çiçek sayısı ve çiçek çapı olmak üzere birçok kriterde en yüksek değerler PGPR uygulamalarında olduğu belirlenmiştir. Şeker begonya en yüksek çiçek yaş ve kuru ağırlığı, çiçek çap genişliği, çiçek sayısı, bitki boyu, bitki kuru ağırlık, kök kuru ağırlık, yaprak sayısı, yan dal sayısı ve erken çiçeklenme değerleri PGPR uygulama gruplarında olduğu belirlenmiştir. Petunya bitkisinde PGPR ve kontrol grubu uygulamaları kök uzunluğu, bitki yaş ve kuru ağırlığı özelliklerine etkileri önemsiz bulunmuş ve aynı istatistik grubunda yer aldığı görülmüştür. Petunyada bakteri uygulamaların çiçek sayısı, kök yaş ve kuru ağırlığı parametrelerinde önemli etkileri olduğu tespit edilmiştir. Bellis perennis L. 'Deep Rose', Begonia semperflorens F1 'Nightlife Red' ve Petunia hybrida 'Surfinia Blue' çeşitlerin yetiştiriciliğinde PGPR uygulamalarının bitki gelişimi, çiçeklenme ve bitki-çiçek kalite özellikleri üzerine olumlu etkileri olduğu ortaya konmuştur. Yürütülecek yeni çalışmalar ile bu türler ve diğer mevsimlik bitki türlerinde uygun PGPR ırkları ve dozlarının belirlemesi, bakteri uygulamalarının bitkilerin topraksız tarımda kullanımı üzerine etkilerinin belirlemesi hedeflenmelidir.