TOPSIS karar destek sistemi ile Konya I. Ulusal Mimarlık Dönemi 4 yapının yeniden işlevlendirme uygulamasının değerlendirilmesi

Yeniden işlevlendirme kavramı ulusların mimari kültür mirasını gelecek kuşaklara aktarmak için kullanarak koruma yaklaşımı içerisinde tercih edilen uygulamalardır. Bu uygulama hem tarihi binaların hem de kentlerin aktif olarak kullanılarak gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamaktadır. Bu ana fikir çerçevesinde adapte edilebilir yeniden kullanım uygulamaları kentlerimizin sürekli olarak değişip dönüşmesi, gereksinimlerin değişmesine uyum sağlamak için tercih edilen bir koruma yöntemi olduğu söylenebilir. Böylelikle gelecek kuşaklara içinde bulunduğumuz kentlerin kültür mirası sağlıklı bir şekilde ulaştırılmış ve kültürel süreklilik sağlanmış olacaktır. Bu kapsamda özellikle işlevini yitiren tarihi binalar ile tarihi kent merkezlerinde yer alan, tarihi niteliği olan yapılara yeni bir işlev verilmesi veya işlevin kapsamının genişletilmesi yaygın olarak gözlemlenmektedir. Konu bu kadar kabul görmüş bir uygulama olmasına rağmen uygulama sonuçları gözlemlendiğinde içerik itibariyle üzerinde uzlaşılamayan müdahale kararlarının olduğu gözlemlenmektedir. Bu kararlardan en önemlisi özellikle işlevini devam ettiremeyen mimari kültür mirasına en uygun işlev seçiminin nasıl olması gerektiği konusudur. Geleneksel karar verme sürecinde sezgisel ve kişiden kişiye değişen tecrübeye bağlı kararlar üretilirken günümüzde özellikle istatistik bilimindeki gelişmelere paralel olarak mimarlık uygulamalarında modern karar verme süreçlerine gereksinim duyulmaktadır. Bu yöntem ile öznel karar verme sürecinden kaynaklanan hataları en aza indirmek için nesnel sonuçlar elde etmeyi amaçlayan modern karar verme süreçleri, sonuçlardaki hata oranını azaltmayı hedeflemektedir. Tez çalışmasında yöntem olarak kullanılan TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity) Yöntemi özellikle mimari kültür mirasına fonksiyon seçimi yapılırken en iyi ve en kötü alternatifleri sıralayarak en ideal çözümü aramaya yönelik bir metot önermektedir. Farklı uzman görüşleri ile yapılan değerlendirmelerde analitik ve objektif bir değerlendirme yapılması sağlanmış olmuştur. Bu kapsamda sübjektif değerlendirmelerden farklılaşarak, TOPSIS çok kriterli karar destek sistemi ile nitelikli bir değerlendirme yapımının yolları araştırılmıştır. Çalışma kapsamında Konya Kent Merkezinde yeniden işlevlendirilen dört (4) adet Milli Mimarlık Dönemi yapılarının yeni fonksiyon önerilerine yönelik nitelikli karar verme süreci değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Adapte Edilebilir Yeniden Kullanım, Mimari Koruma, TOPSIS