Torakotomi sonrası uzamış ağrı görülme sıklığının ve etkileyen faktörlerin incelenmesi

Amaç: Bu araştırma, torakotomi cerrahisi sonrası uzamış ağrı görülme sıklığının belirlenmesi ve uzamış ağrıyı etkileyen faktörlerin ortaya konulması amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türde bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinin göğüs cerrahi servisinde torakotomi cerrahisi uygulanan, çalışmaya gönüllü katılan ve yazılı onamı alınan 105 katılımcı oluşturmuştur. Veriler; Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu, Mcgill Ağrı Ölçeği Kısa Formu, Ağrı Felaketleştirme Ölçeği kullanılarak ameliyat sonrası 7. günde, 6. haftada ve 3. ay sonunda yüz yüze görüşme tekniği ve telefonla görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Bulgular: Torakotomi sonrası hastalarda McGill Ağrı Ölçeği Kısa Form Puan ortalamalarının 7.günde 7.38±2.96, 6. haftada 4.52±3.49 iken 3. ayda 2.03±3.39'a düştüğü (p<0.01); Ağrı Felaketleştirme Ölçeği puan ortalamalarında da benzer şekilde 7. günde 17.50±10.88, 6. haftada 10.75±9.18 ve 3. ayda da 4.65±8.27'ye anlamlı şekilde azalma olduğu bulunmuştur (p<0.05). Torakotomi sonrası hastaların 3. ayda mevcut ağrı indeks ölçümlerinde ağrıyı; rahatsız edici (n=7; %6.66), acı verici (n=14; %13,33) ve dayanılmaz (n=8; %7.61) olarak değerlendirme oranlarının toplamda %27.61 olduğu; 3. ayda VAS puanlarının orta ve şiddetli olarak değerlendirilme oranları %26.67 (4-10 puan arası) iken 8-10 puan arası değerlendirme oranlarının %6.66 olduğu bulunmuştur. Çalışma sonunda kadın hastaların ağrı düzeylerinin erkek hastalardan daha fazla olduğu, genç bireylerin yaşlı bireylerden ağrı skorlarının yüksek olduğu, alkol kullanan, ameliyat öncesi ağrı şikâyeti olan ve ek hastalığı olanların istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla ağrı yaşadıkları saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Torakotomi cerrahisi sonrası 3. ayda hastaların %27.61'inde uzamış ağrının devam ettiği, bu ağrının %7.61'inde ise dayanılmaz olduğu bildirilmiştir. Bu araştırma sonuçlarında torakotomi sonrası ek hastalıklar, kadın cinsiyet, genç yaş, geçmiş ağrı deneyiminin uzamış ağrıyı etkileyen faktörler olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Uzamış ağrı, ameliyat sonrası ağrı, torakotomi cerrahisi, hemşirelik, uzamış ağrıyı etkileyen faktöler.