Total kalça artroplastisinde kullanılan traneksamik asit uygulama yöntemlerinin kanama miktarı üzerindeki etkileri

Amaç: Total kalça artroplastisi ameliyatı ortopedik cerrahiler içerisinde yüksek başarı oranına sahip olmasına rağmen majör bir cerrahidir ve intraoperatif ve postoperatif kan kaybı miktarı neticesinde hipovolemi/anemi gelişebilen bir ameliyattır. Gelişebilen bu durumlar sonucunda da kan kaybı sebebiyle allojenik kan transfüzyonu (AKT) ihtiyacı meydana gelmektedir. Yapılan her kan transfüzyonu ise immün reaksiyon, enfeksiyon, morbidite ve mortalite artışı gibi komplikasyonları arttırabilmektedir. Traneksamik asit (TXA) ise kan kaybı ve bunun sonucunda ortaya çıkabilecek kan transfüzyonunu, antifibrinolitik etki göstererek azaltabilen bir ajandır. Bu çalışmamızdaki amacımız; traneksamik asidi farklı yöntemlerle uygulayarak olası kan kaybını ve transfüzyon ihtiyacını en etkili şekilde nasıl azaltılabileceği sorusunun cevabını bulmaktır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2019- Haziran 2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğine başvuran koksartroz tanısıyla primer tek taraflı sementsiz total kalça artroplastisi (TKA) yapılmış olan 164 Hasta (180 vaka; 16 hastanın diğer kalçası başka bir seansta opere edildi.) retrospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Çalışma evrenindeki hastalar eşit sayıda olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. Traneksamik asit kullanımının kontrendike olduğu, Traneksamik asit alerjisi bulunan, kanama parametrelerinde anormallik olan ve ameliyat sonrası tromboembolik komplikasyonlar açısından en az 3 aylık takiplerine gelmeyen hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Traneksamik asit; hastalara İntravenöz (İ.V.), Oral, Topikal uygulama yollarıyla uygulandı, kontrol grubu olan plasebo grubuna ise Traneksamik asit uygulanmadı. Tüm hasta gruplarına fasya altı negatif basınçlı hemovac dren uygulandı ve klemplendi. Hiçbir hasta grubunda transfüzyon ihtiyacını azaltmak için farklı bir yöntem veya farklı bir farmakolojik molekül uygulanmadı. Tüm hasta gruplarının preoperatif kan değerleri, intraoperatif kanama miktarları, postoperatif drenden gelen kan miktarları, postoperatif kan değerleri, kan transfüzyon ihtiyaçları, hastanede yatış süreleri ve oluşan tromboembolik komplikasyonları karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmadaki gruplar arasında preoperatif (p=0.276), postoperatif 15. gün (p=0.305) ve postoperatif 1. ay (p=0.296) hb değerleri arasında fark bulunmadı. Postoperatif 0. gün (p<0.05), 1. gün (p<0.05) ve 2. gün (p<0.05) hb değerleri arasında anlamlı farklılıklar bulundu. İntraoperatif kanama miktarları (p<0.05), Postoperatif 0. gün (p<0.05) ve 1. gün (p<0.05) drenden gelen kanama miktarları, drenden gelen toplam kanama miktarları (p<0.05) ve gruplar arası toplam kanama miktarları (p<0.05) arasında anlamlı farklıklar bulundu. Gruplar arası kan transfüzyon ihtiyacı (p=0.318), ortalama hastanede kalış süresi (p=0.162) ve tromboembolik komplikasyonlar (p=0.332) açısından anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: Tüm traneksamik asit uygulama yöntemlerinin intraoperatif kanamayı kontrol grubuna göre anlamlı şekilde azalttığı gözlenmiştir. Drenden gelen toplam kanama miktarları dikkate alındığında; hem oral hem de topikal Traneksamik asit uygulama yöntemi kontrol grubuna göre daha az kan kaybı sağladığı gözlenmiştir. Toplam kanama miktarları dikkate alındığında; tüm traneksamik asit uygulama yöntemlerinin kontrol grubuna göre anlamlı daha az kan kaybı sağladığı gözlemlendi. Ayrıca Oral traneksamik asit uygulama yönteminin intravenöz uygulama yöntemine göre daha az kan kaybı sağladığı gözlenmiştir. Grupların kan transfüzyon ihtiyacı, hastanede kalış süresi, tromboembolik komplikasyonlar açısından birbirlerine anlamlı üstünlüğü saptanmadı. Oral traneksamik asit uygulama yönteminin karşılaştırılan diğer gruplara göre toplam kanama miktarlarını daha etkin bir şekilde azaltması ve diğer gruplarla karşılaştırıldığında kan transfüzyonu ihtiyacı, hastanede kalış süresi ve tromboembolik komplikasyonları arttırmaması dikkate alındığında; yaptığımız çalışma oral traneksamik uygulama yönteminin etkili ve güvenli bir yöntem olduğunu göstermiştir. Ancak total kalça artroplastisinde traneksamik asit uygulama yolları hakkında net bir kanıya varmak için yeterli değildir ve geniş katılımlı prospektif karşılaştırmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Kan Kaybı, Kan Transfüzyonu, Total Kalça Artroplastisi, Traneksamik Asit, Traneksamik Asit Uygulama Yöntemleri