Total kalça ve diz artroplasti operasyonlarında derin ven tombozu ve pulmoner embolinin profilaksisinde enoksaparin sodyum ve rivoraxaban'ın karşılaştırılması

Artroplasti ameliyatları sonrasında gelişebilen en ciddi erken komplikasyonlardan bir tanesi derin ven trombozu sonrası oluşan pulmoner tromboembolidir. Bu komplikasyonun önlenmesinde proflaktik olarak verilen medikal tedavi önem arzetmektedir. Bu çalışmada yeni nesil antikoagülan olan Rivaroxaban ile enoksaparinin (düşük molekül ağırlıklı heparin) pulmoner tromboemboliye karşı etkinliğinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 166'sı (%77,6) kadın, 48'i (%22,4) erkek olmak üzere toplam 214 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 178'ine (%83,2) total diz protezi, 36'sına (%16,8) total kalça protezi operasyonu yapıldı. Hastalar ilaçların kullanımına göre 3 gruba ayrıldı. Grup 1'deki 46 hastaya (%21,5) yatarken ve taburculuk zamanı subkutan enoksaparin; Grup 2'deki 123 hastaya (%57,5) hem yatarken hem de taburculuk zamanı oral rivaroksaban; Grup 3'deki 45 hastaya (%21) ise yatarken subkutan enoksaparin taburculukta oral rivaroksaban (ardışık tedavi)verildi. Her 3 grup hastaya da ilaçlar yatışı süresince verilip taburculuk sonrası toplamda 15 gün boyunca kullanımları sağlandı. Hastaların yaş ortalaması 65 (min 25, max 89 ± 9,64) idi. Operasyon sonrası hastanede yatış süresi ortalama 5,4 (min 2, max 14) gün olup, tüm hastalarda operasyon süresi ortalama 102 (min 90, max 135) dakika olduğu saptandı. Üç gruba ayrılan bu hastalar derin ven trombozu, pulmoner emboli, major ve minör komplikasyonlar açısından sınıflandırıldı. 214 hastanın hiçbirinde derin ven trombozu veya pulmoner emboli saptanmadı. Postoperatif dönemde major ve minor komplikasyonlar açısından hastalar incelendiğinde; Grup 1'deki 46 hastanın 5'inde, Grup 2'deki 123 hastanın 15'inde, Grup 3'deki 45 hastanın 6'sında major komplikasyon görülürken; ; Grup 1'deki 45 hastanın 10'unda, Grup 2'deki 123 hastanın 24'ünde, Grup 3'deki 45 hastanın 11'inde minör komplikasyon geliştiği görüldü. Rivaroxaban ve enoksoparin tedavisi alan bu üç grup hasta arasında pulmoner emboli, DVT oluşumu ile majör ve minör komplikasyon açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilememiştir. Sonuç olarak pulmoner emboli ve derin ven trombozu açısından oral olarak kullanılabilen Rivaroxaban daha invaziv bir kullanıma sahip olan enoksaparine benzer etkilere sahip olması nedeniyle rivaroxabanın enoksaparine alternatif bir tedavi yöntemi olabileceği düşünülmektedir.