Bisfenol A ve dietil hegzil ftalata kombine maruz kalmanın toksikolojik açıdan değerlendirilmesi ve karnozik asidin muhtemel koruyucu etkilerinin araştırılması

Plastik ürünlerin ana bileşenlerinden olan DEHP ve BPA östrojenin etkilerini taklit ederek veya bozarak vücut üzerindeki etkilerini inhibe eden önemli endokrin bozuculardır. BPA ve DEHP'nin bu kadar yaygın kullanılmasından dolayı tek başlarına maruz kalma değil aynı zamanda kombine maruz kalma da önemli bir konu olarak kabul edilmektedir. Günümüzde endokrin bozucu etkilerinin yanı sıra nörolojik fonksiyonlar üzerindeki etkileri ile iligili araştırmalar da artmaktadır. Bu çalışmada BPA ve DEHP'ye kombine maruz kalmanın toksikolojik açıdan değerlendirilmesi ve karnozik asidin muhtemel koruyucu etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada, 16 haftalık (25 ila 35 g vücut ağırlığı) C-57BL / 6 fareleri BPA (16, 5, 1.6 mg/kg), DEHP (16, 5, 1.6 mg/kg), 20 mg/kg CA, BPA+DEHP (16, 5, 1.6 mg/kg) ve BPA+DEHP+20 mg/kg CA (16, 5, 1.6 mg/kg). olacak şekilde rasgetle 14 gruba (6 fare/grup) ayrılmıştır. Kimyasal maruziyet subakut toksisite açısından değerlendirilmiş ve 28 gün boyunca oral gavaj yoluyla ilaç uygulaması yapılmıştır. Son uygulamadan 24 saat sonra fareler dekapite edilmiştir. İlaç uygulamasına başlanmadan önce ve sonrasında davranış üzerindeki etkileri incelemek için farelere hızlandırılmış rotarod ve pasif sakınma testleri yapılmıştır. Ayrıca kortekste MDA seviyesi ile GSH-Px, CAT ve SOD aktiviteleri incelenmiştir. Daha sonra korteksteki Bcl-2, Bax, BACE ve p-tau seviyeleri western blot yöntemi ile tespit edilmiştir. Pasif sakınma ve rotarod testlerinde anlamlı bir sonuç elde edilememiştir. BPA+DEHP ve BPA+DEHP+20CA'nin bütün gruplarında SOD aktivitesi kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalmıştır 5 ve 16 BPA+DEHP gruplarının CAT aktivitesi kontrole kıyasla anlamlı şekilde artarken, 1.6 ve 16 BPA+DEHP+20CA gruplarının CAT aktivitesi 16 BPA ve 1.6 DEHP gruplarına kıyasla anlamlı şekilde azalmıştır. BPA+DEHP ve BPA+DEHP+20CA'nin bütün gruplarının GSH-Px aktivitelerinde CAT aktivitesine benzer değişimler gözlemlenmiştir. Her ne kadar BPA ve DEHP gruplarında anlamlı bir değişim olmamasına rağmen, BPA+DEHP beraber verildiği gruplarda MDA seviyeleri kontrole karşı anlamlı bir şekilde azalmıştır. BPA+DEHP kombine verildiği grupların Bcl-2 ve Bax seviyeleri anlamlı şekilde artarken; karnozik asidin BPA+DEHP kombinasyon gruplarına eklenmesi BPA+DEHP gruplarına kıyasla anlamlı bir azalmaya sebep olmuştur. Her ne kadar BPA+DEHP kombine veridiği grupların BACE enzim ekspresyon seviyesi anlamlı ölçüde artarken BPA+DEHP+20CA kombine veridiği grupların BACE enzim ekspresyon seviyesi anlamlı şekilde azalmıştır. Fakat doz-cevap arasında ters etki vardır. Ayrıca çalışamalarımızda kaspaz-3, APP ve amiloid beta (1-42) testlerinde herhangi bir ilişki görülmemiştir. BPA + DEHP gruplarının p-tau düzeyleri diğer gruplardan anlamlı derecede düşük olmakla birlikte, BPA + DEHP + 20CA gruplarının p-tau seviyeleri, BPA + DEHP gruplarına kyasla anlamlı olarak artmıştır. Sonuç olarak, BPA ve DEHP beraber verildiği zaman, kortekste oluşan nörodeneretif hasarın oksidatif stress kaynaklı olduğu ve karnozik asidin radikal süpürücü özelliği ile koruma sağladığı görülmüştür.