Tıpta uzmanlık eğitimi almakta olan klinik branş asistan hekimlerinin defansif tıp uygulama tutumları ile medikal malpraktis tutumlarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde uzmanlık eğitimi alan asistan hekimlerin defansif tıp tutumları ile tıbbi hatalara yönelik tutumlarının, asistanlık süresi, branş ve demografik özellikler bağlamında incelenmesi amaçlandı Ayrıca defansif tıp tutumları ile tıbbi hata tutumları arasındaki olası ilişkinin ortaya konması hedeflendi. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel tipteki bu çalışma, klinik branşlarda görev yapan 185 asistan hekim ile gerçekleştirildi. Veriler, Defansif Tıp Uygulamaları Tutum Ölçeği ve Tıbbi Hatalara Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak toplandı. Bulgular: 185 katılımcının yaş ortalaması 29,0 yıl olup %52,4'ü erkekti. Asistan hekimlerin defansif tıp tutum puan ortalaması 3,32 (±0,70) olup pozitif defansif alt boyut ortalaması 3,47, negatif defansif alt boyut ortalaması 3,04'tü. Yaş, cinsiyet, medeni durum, asistanlık süresi (kıdem) ve branş gruplarına göre defansif tutum ve tıbbi hata tutum puanlarında anlamlı farklılık görülmedi (tümü için p>0,05). Tıbbi hata algısı alt boyutu ile defansif tıp tutumu arasında pozitif yönde düşük düzeyde bir korelasyon bulundu (r≈0,29, p<0,01). Tıbbi hata yaklaşımı alt boyutu ile defansif tıp tutumu arasında ise negatif yönlü zayıf bir ilişki saptandı (r≈–0,18, p<0,05). Diğer THTÖ alt boyutları (genel tutum ve hata nedenleri) ile defansif tutum puanları arasında anlamlı bir korelasyon gözlenmedi. Sonuç: Bulgular, asistan hekimlerin tıbbi hatalara dair farkındalığının genel olarak olumlu olduğunu ancak defansif tıp davranışlarının halen yaygın biçimde sürdüğünü göstermektedir. Klinik ortamlarda hatanın cezalandırıcı bir süreç olarak algılanmasının hekimleri savunmacı yaklaşımlara yönelttiği ve hata paylaşımında çekingenliğe neden olarak şeffaflık, güven ve hasta güvenliği kültürünü olumsuz etkileyebildiği görülmüştür. Bu nedenle hatalara karşı cezalandırıcı değil, öğrenmeye dayalı bir yaklaşım benimsenmesi; tıp eğitimi sürecinde tıbbi hatalar ve hasta güvenliği konularında yapılandırılmış eğitim programlarının uygulanması büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Defansif Tıp, Tıbbi Hata, Medikal Malpraktis, Asistan Hekim