TR 81 Düzey 2 bölgesinde ihracat performansını etkileyen faktörlerin karar ağacı modellemesi ile analizi

Akıllı Lojistik faaliyetlerinde bütünleşik bölge uygulamaları projelerinin artışı ile bölgede ihracat ve ithalat konusunda faaliyetleri bulunan firmalar için avantaj ve fırsatlarda artmıştır. TR81 Düzey 2 bölgesinde yapılan yatırımların daha önce ihracat faaliyetinde bulunmamış firmalar için yeni pazarlara açılan bir kapı olması beklenmektedir. Çalışmada TR81 Düzey 2 olarak adlandırılan Bartın, Karabük ve Zonguldak illerinde faaliyet göstermekte olan 74 firma (63 ihracatçı, 11 ihracat yapmayan) üzerinde uygulanan 5'li likert yapıya sahip anket çalışmasıyla ihracat performansını etkileyen kriterlerin analiz edilmesi amaçlanmıştır. 8 ana kriter 56 alt kriterden oluşan bölüme ait bulgular incelendiğinde Ar-Ge faaliyetleri kriterleri, müşteri memnuniyeti kriterleri ve personel durumu kriterlerine yüksek katılım sağladıkları anlaşılmıştır. İhracat yapan ve yapmayan firmalar arasında uygulanan Mann-Whitney U testi sonucuna göre faktörlere genel yaklaşımlarında anlamlı farklılıklara rastlanmamıştır. Ancak anlamlı farklılıkların olduğu alt kriterler tespit edilmiştir. İhracat yapan ve yapmayan firmaların 8 ana faktöre yaklaşımlarının benzer olduğu görülmüştür. İhracatçı firmaların ihracat stratejisine, organizasyonuna ve başarı arzusuna yüksek katılım sağladığı tespit edilmiştir. Veri madenciliği karar ağacı modellemesinde yer alan J48 algoritması kullanılarak 7 adet senaryo oluşturulmuştur. Senaryolar ile ihracat yapma isteği bulunan firmalara ve yöneticilere yardımcı olması planlanan yol haritaları çizilmiştir. Bu yol haritası için oluşturulan modellerde yöneticinin yurtdışı tecrübesi, firmanın ciro durumu, kalite hedefleri, firmanın özsermaye durumu, Ar-Ge ana kriteri, müşteri memnuniyeti ana kriteri, reklam ve tanıtım faaliyetleri gibi değişkenlerin sıklıkla yer aldığı görülmüştür. Değişkenlerin ihracat yapabilme konusunda önemli belirleyiciler olduğu fikrine ulaşılmıştır.