Postmodern çağda insanın benlik kaybı trajedisi ve Türk tiyatrosu'ndaki absürd metin ve sahnelemelerdeki uygulaması

Bu tez, postmodern çağda bireyin yaşadığı benlik kaybı trajedisini, Türk tiyatrosunda absürd metinler ve sahneleme biçimleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel çıkış noktası, absürd tiyatronun yalnızca belirli bir tarihsel döneme özgü değil, günümüz dünyasının değişen toplumsal, kültürel ve siyasal yapıları karşısında hâlâ geçerli bir anlatım aracı olduğunu savunmasıdır. Modern bireyin anlam arayışını, yabancılaşmasını, kimlik karmaşasını ve iletişimsizliğini sahneye taşıyan absürd anlatı, postmodern çağda biçimsel dönüşümler geçirmiş olsa da öz itibariyle aynı varoluşsal boşlukla ilişkilenmeye devam etmektedir. Çalışmada, geleneksel absürd tiyatronun temel özellikleri ile postmodern dönemdeki yansımaları karşılaştırmalı olarak ele alınmış; Behiç Ak'ın "Tek Kişilik Şehir" ve "İmaj Katili" adlı oyunları ile Şahika Tekand'ın yönettiği Studio Oyuncuları yapımları olan "Gergedanlaşma 2.014" ve "Ölüyor mu Ne?" güncel absürd anlatı ve sahneleme biçimlerinin temsilcisi olarak incelenmiştir. Seçilen bu dört örnek oyun üzerinden, bireyin sistemle kurduğu ilişkide yaşadığı benlik kaybı, otoriteyle yüzleşememe, kimliğin dönüşüme uğrayarak bir gösterene indirgenmesi gibi temalar, hem metinsel hem sahnesel düzeyde çözümlenmiştir. Tezde Jean-François Lyotard, Michel Foucault ve Jean Baudrillard gibi postmodern kuramcıların görüşlerinden yararlanılarak, absürd tiyatronun yalnızca bireysel bir bunalımı değil, aynı zamanda sistemsel baskıları ve ideolojik yapıları ifşa eden bir estetik strateji olarak nasıl işlediği tartışılmıştır. Bu yönüyle çalışma, postmodern çağın bireyinde ortaya çıkan kimlik parçalanması ve gerçeklik algısındaki çöküşün absürd tiyatro aracılığıyla nasıl sahnelendiğini ve bu sahnelemelerin çağdaş Türk tiyatrosunda nasıl vücut bulduğunu görünür kılmayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Absürd tiyatro, Postmodernizm, Benlik Kaybı