Trakeostomi ile taburculuğu planlanan çocukların ebeveynlerine verilen simülasyon temelli eğitim programının, ebeveynlerin bilgi, bakım becerisi ve kaygı düzeylerine etkisi

Amaç: Bu araştırma 1ay-18 yaş arası ilk kez trakeostomi açılan çocukların ebeveynlerine verilen simülasyon temelli eğitim programının ebeveynlerin bilgi, bakım becerisi ve kaygı düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırma ön test–son test düzeninde yarı deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, Ocak 2021-Ocak 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde ilk defa trakeostomi açılan 1ay-18 yaş aralığındaki çocukların ebeveynleri (n=28) oluşturmuştur. Trakeostomi ile taburculuğu planlanan çocukların her iki ebeveynine simülasyon temelli eğitim programı 4 gün süresince uygulanmıştır. Veriler 'Çocuk ve Ebeveyn Tanıtım Formu', 'Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği', 'Trakeostomi Bakımı Beceri Kontrol Listesi', 'Simülasyon Temelli Eğitim Programı Değerlendirme Anketi' ve 'Simülasyona Temelli Eğitim Programı Geribildirim Formu' aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizleri SPSS 23.0 paket programında yapılmıştır. Bulgular: Araştırmada, annelerin trakeostomi bakımı beceri toplam puan ortalamalarının simülasyon mankeni üzerinde, ünitede çocuk üzerinde ve klinikte çocuk üzerinde sırasıyla 125.46±24.12, 105.86±27.04 ve 139.83±8.90 olduğu bulunmuştur. Babaların trakeostomi bakımı beceri toplam puan ortalamaları ise simülasyon mankeni üzerinde, Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde çocuk üzerinde ve ilgili klinikte çocuk üzerinde sırasıyla 125.16±21.44, 101.12±27.20 ve 138.20±10.16 olarak saptanmıştır. Ebeveynlerin simülasyon mankeni üzerinde, Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde çocuk üzerinde ve ilgili klinikte çocuk üzerinde trakeostomi bakımı beceri toplam puan ortalamaları karşılaştırıldığında uygulamalar arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.001). Eğitime katılan ebeveynlerin eğitim öncesi Durumluk Kaygı Ölçeği toplam puan ortalaması sırası ile 66.21±10.65, 58.57±11.80 olarak saptanmıştır. Eğitim sonrası ebeveynlerin Durumluk Kaygı Ölçeği toplam puan ortalaması ise sırasıyla 34.28±11.69, 32.92±11.23 olarak bulunmuştur. Ebeveynlerin eğitim öncesi ve sonrası Durumluk Kaygı Ölçeği toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0.001). Sonuç: Simülasyon temelli eğitim programı ebeveynlerin trakeostomi bilgi, bakım becerilerinin geliştirilmesinde ve kaygı düzeylerine pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: kaygı, beceri, pediatrik yoğun bakım, simülasyon, trakeostomi