Trakeostomili bireylerin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Bu araştırma trakeostomili bireylerin yaşam kalitelerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Larenks kanseri nedeniyle trakeostomi açılması bireyi fizyolojik, psikolojik ve sosyal boyutları ile etkileyerek yaşam tarzında değişikliklere neden olur. Trakeostomi, kişinin en temel yaşam gereksinimi olan solunum fonksiyonu başta olmak üzere iletişimini, beslenmesini, beden imajını, çalışma yaşamını ve diğer sosyal ilişkilerini olumsuz yönde etkilemektedir. Araştırmanın evrenini Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniğinde 1998?2009 yılları arasında trakeostomi ameliyatı olan tüm hastalar oluşturmuştur. Bu kayıtlarda trakeostomili olan toplam 70 hasta araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma için ayrıca bir örneklem seçimine gidilmemiş ve evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırma verileri Haziran-Temmuz 2009 tarihleri arasında Trakeostomili Bireylerin Yaşam Kalitesinin Belirlenmesine İlişkin Tanıtıcı Özellikler Formu ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Trakeostomili yaşama süresi 3ay-1yıl arasında olan, kemoterapi ve/veya radyoterapi alan, nefes alıp vermede zorlanan ve yemek yerken zorlandığını ifade eden hastaların yaşam kalitesi ölçeğinin farklı alt boyutlarından aldıkları puanların daha düşük olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte trakeostomi bakımını bağımsız olarak yapabilen, komplikasyon gelişmeyen, özefageal konuşma ile iletişimini sağlayan, koku alma fonksiyonu bozulmayan, fiziksel görünümünün olumsuz etkilenmediğini belirten ve sosyal ilişkilerinin olumlu etkilendiğini veya değişmediğini ifade eden hastaların yaşam kalitesi ölçeğinin farklı alt boyutlarından aldıkları puanların daha yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; trakeostomi açılmasının bireylerin yaşam kalitesini birçok yönüyle olumsuz etkilediği saptanmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.