Transfer fiyatlandırmasında peşin fiyatlandırma anlaşmaları

Günümüzde küreselleşen dünyada ülkelerin birbirileri ile hem ekonomik, hem de sosyal açıdan ilişkileri süregelmektedir. Uluslararası dış ticaret ve uluslararası mali piyasalar büyük gelişme göstermiştir. Birden fazla ülkede faaliyet gösteren çok uluslu şirketler, bazı vergisel sorunlara maruz kalmaktadır. Ülkelerin vergi kurallarının/düzenlemelerinin diğer ülkelerin düzenlemelerine uymaması durumunda, yeni düzenlemeler getirilmesi kaçınılmaz olacaktır. Bununla birlikte her ülkenin kendi vatandaşını koruma içgüdüsü de vergi sistemlerinde yeni düzenlemeleri ve anlaşmaları gerektirmektedir. Türk vergi sistemine dahil olan peşin fiyatlandırma anlaşmaları da bu düzenlemelerden biridir. Uluslararası alanda faaliyet gösteren çok uluslu işletmeler, ülkeler arasındaki mal ve hizmet transferleri yoluyla karlarını en üst seviyeye çıkarmayı hedeflemektedir. Anılan hedef doğrultusunda, çok uluslu işletmeler, yatırım yaptıkları ülkelerin yasaları kapsamında kendilerine maksimum fayda sağlayan faaliyetleri yapma eğilimindedir. Transfer fiyatlandırma yöntemlerinden biri olan peşin fiyatlandırma anlaşmaları, işletmelerin çifte vergilendirmeye tabi olmalarını engellemek adına yapılmaktadır. Başka bir ifadeyle, peşin fiyatlandırma anlaşmaları, ülkeler arasında vergi sistemi uyumsuzluğunun yol açtığı çifte vergilendirme sorununu ortadan kaldırmak ve vergi idareleri için yararlı sonuçlara ulaşmak adına, uygulamalar arasında standardizasyon sağlamak gayesiyle yapılmaktadır. Bu çalışmada, Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yer alan düzenlemeler ve OECD düzenlemeleri çerçevesinde transfer fiyatlandırmaları kapsamında idare ile anlaşma usulüne dayanan peşin fiyat anlaşmaları, hem idare hem de mükellef açısından ele alınmaktadır. Ulusal vergi mevzuatımız çerçevesinde peşin fiyatlandırma anlaşmalarının uygulanma süreçleri, aşamaları, avantaj ve dezavantajları irdelenmiş, ülkemizde uygulanabilirliği hakkında yorumlamalar yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Transfer Fiyatlandırması, Peşin Fiyatlandırma Anlaşmaları, Türk Vergi Sistemi, Çifte Vergilendirmeyi Önleme, Vergi Anlaşmaları