Travayda verilen bireyselleştirilmiş ebelik bakımının doğum memnuniyetine ve yenidoğanı algılamasına etkisi

Bu çalışma, travay süresince uygulanan bireyselleştirilmiş ebelik bakımının doğum memnuniyeti ve yenidoğanı algılama düzeyleri üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülmüştür. Araştırma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Uygulama, Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doğum Salonu'nda 21.03.2025–01.11.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş ve vajinal doğum yapan, çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 80 kadın randomizasyon yöntemiyle deney ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Doğum Memnuniyeti Ölçeği (DMÖ) ve Yenidoğanı Algılama Ölçeği (YAÖ I–II) kullanılarak toplanmıştır; YAÖ I erken postpartum dönemde, YAÖ II ise postpartum birinci ayda uygulanmıştır. Analizlerde SPSS 22.0 programı kullanılmış; tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve nonparametrik testler, korelasyon ve tekrarlı ölçüm analizleri gerçekleştirilmiş, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Deney ve kontrol grupları sosyo-demografik, obstetrik, doğumhaneye kabul ve yenidoğana ilişkin özellikler açısından genel olarak benzer bulunmuş, yalnızca mevcut psikolojik durum ve evde kiminle yaşandığı değişkenlerinde anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Bulgulara göre, travayda bireyselleştirilmiş ebelik bakımı uygulanan deney grubunun DMÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuş (p<0,001), bu durum bireyselleştirilmiş bakımın doğum memnuniyetini artırmada etkili olduğunu göstermektedir. Deney grubunda doğum memnuniyeti özellikle annenin psikolojik durumu ile ilişkilidir. Yenidoğan Algılama Ölçeği I ve II toplam puan ortalamaları açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamış (p>0,05); ancak erken postpartum dönemde deney grubunun yenidoğana yönelik algısı daha olumlu, birinci ay değerlendirmesinde ise kontrol grubunun daha pozitif algı sergilediği gözlenmiştir. Gruplar arasında yenidoğanı negatif algılayan annelerin oranı her iki dönemde de yüksek bulunmuştur. Deney grubunda DMÖ toplamı ile YAÖ I arasında negatif, YAÖ II arasında pozitif yönlü zayıf ve anlamsız ilişki saptanmıştır (p>0,05). Sonuç olarak, travay süresince verilen bireyselleştirilmiş ebelik bakımının doğum memnuniyeti üzerinde belirgin ve olumlu etkisi olduğu; yenidoğan algılamada ise erken dönemde olumlu etki sağladığı, birinci ayda ise sürdürülebilir fark yaratmadığı belirlenmiştir.