Anaerobik/aerobik ardışık proseslerle azo boyarmaddelerinin arıtılabilirliği

IV ÖZET Bu doktora tezi kapsamında sentetik, simule ve gerçek tekstil atıksulan içinde bulunan yasaklanmış aromatik aminlerden oluşan azo boyarmaddeleri, kesikli anaerobik ve sürekli beslemeli anaerobik yukan akışlı çamur yatak (YAÇYR)/ sürekli kanştırmalı aerobik reactör (SKTR) ile giderimi araştınlmıştır. Reaktif Siyah 5 (RS 5), Direkt San 12 (DS 12), Direkt Kırmızı 28 (DK 28), Direkt Siyah 38 8 (DS 38), and Direkt Kahverengi 2 (DK 2) boyarmaddeleri İzmir'de kullanılan ve son üç tanesi benzidin içeren yasaklı azo boyarmaddeleridir. 200-3200 mg/1 derişimlerde çalışılan azo boyarmaddeleri parçalanıp, hızlı bir şekilde rengi giderilirken, azo bağının kırılması ile oluşan aromatik aminler kesikli anaerobik koşullarda birikmiştir. Renk ve glikoz-KOİ giderim hızı birinci derece kinetiğe uymuştur. 0 ile 4000 mg/1 arası derişimlerde RS S, DK 28 and DS 38 boyarmaddelerinin anaerobik (YAÇYR)/aerobik (SKTR) sistemle arıtımında, substrat giderim hızı, renk giderim verimleri ve metan gazı üretimi üzerinde organik yükleme ve boyarmadde yükleme, hidrolik bekleme süresi (HBS) ve besi/mikroorganizma (F/M) oranlan gibi işletme parametrelerinin etkisi araştınlmıştır. YAÇY reaktöründe HBS'nin uygulanan boyarmadde yüklemelerinden daha etkili olduğu bulunmuştur. SKTR ile aromatik aminler etkin bir şekilde giderilmiştir. Renk giderimi üzerinde yardımcı subsrat (glikoz) ve alkalinite derişimlerinin etkisi araştınlmıştır. Düşük substrat ve alkalinite seviyelerinde de rengin başanlı bir şekilde giderilebileceği saptanmıştır. Yün boyama atıksuyu ve pamuklu tekstil fabrikasının gerçek aüksulannın antımı aynı sistemde araştınlmıştır. Renk giderim verimleri yün boyama ve tekstil fabrikası atıksulan için sırasıyla %80-91 ve %40-77 aralıklarında elde edilirken, KOİ giderim verimleri %83-96 ve %39-82 arasında elde edilmiştir. Kinetik katsayılan elde etmek için YAÇY reaktör haşıl maddesi, boyarmadde, tuz v.s içeren simule atıksuyu ile altı farklı HBS'de işletilmiştir. Stover-Kincannon ve Grau ikinci derece substrat giderim kinetik modelleri simule tekstil atıksuyunu antan sistem için daha uygunV bulunmuştur. Son olarak, arıtım suresince toksisite ve oluşan ara ürünleri izlemek için 3200 mg/1 DR 28 ve DB 38 azo boyarmaddeleri içeren sentetik atıksu anaerobik/aerobik sistemle arıtılmıştır. Anaerobik/aerobik koşullar altında azo boyarmaddeleri mineralize edilmiş ve toksisite azaltılmıştır. HPLC-DAD and GC- MS analizleri YAÇYR/SKTR ardışık sistemle azo boyarmaddelerinin mineralize edilebileceğini göstermiştir.