Trichoderma viride'nin kapya biber çeşitleri aracılı Myzus persicae'nin demografik özelliklerine etkisi

Trichoderma viride inokülasyonunun farklı kapya biber (Capsicum annuum L.) çeşitleri aracılığıyla Myzus persicae'nin yaşam çizelgesi ve bazı biyolojik özellikleri üzerine olan tritrofik etkileri laboratuvar koşullarında incelenmiştir. Denemeler, ayarlanabilir iklim odalarında, 16 saat aydınlık, 8 saat karanlık döngüsünde, 25±1 °C sabit sıcaklık ve %60±5 oransal nem koşulları altında yürütülmüştür. Denemelerde 'İmbat', 'HT-70', 'Avşar' ve 'Argeto Hilal' F1 Kapya biber çeşitleri kullanılmış, Trichoderma viride uygulamalı ve uygulamasız toplam sekiz deneme grubu oluşturulmuştur. Çalışmada, her bir deneme grubunda M. persicae'nin gelişme, hayatta kalma oranları ve üremesine ilişkin veriler kayıt altına alınmıştır. Bu verilere dayanarak, zararlının demografik verileri, yaş-döneme özgü iki-eşeyli yaşam çizelgesi teorisi uyarınca titizlikle hesaplanmıştır. Yaşam çizelgesi parametreleri TWOSEX-MSChart, populasyon projeksiyonları TIMING MSChart yazılımıyla hesaplanmıştır. Bulgular, Trichoderma viride inokülasyonunun kontrol grubu ve biber çeşidine bağlı olarak M. persicae'nin biyolojik dönemleri ve populayon parametrelerini önemli ölçüde değiştirdiğini kanıtlamıştır. Zararlının en yüksek kalıtsal üreme yeteneği (r) ve artış oranı sınırı (λ) kontrol grubunda Avşar çeşidinde (0.372 gün-1) en düşük HT-70 çeşidinde (0.299 gün-1) gözlenmiştir. Trichoderma viride uygulaması, tüm çeşitlerde r ve λ değerlerini istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşürmüştür (örneğin, Avşar'da r: 0.372 → 0.322 gün-1). İmbat çeşidi, T. viride uygulamasında en fazla etkilenen çeşit olmuştur (r: 0.367 → 0.339 gün-1; λ: 1.443 → 1.418 gün-1). Yaşam çizelgesi parametreleri ve popülasyon projeksiyonları, T. viride uygulamalarının biber çeşitlerinde dolaylı olarak teşvik olunan veya baskılanan bağışıklık sistemlerinin mekanizmalarıyla çeşide özgü düzeyde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, entegre zararlı yönetimi programlarında biyolojik kontrol stratejilerinin konukçu çeşidine göre optimize edilmesi gerekliliğini vurgulamakta, sürdürülebilir tarımsal mücadele yaklaşımlarına yönelik genotip-temelli öneriler sunmaktadır.