Tüketici kredilerinin cari işlemler açığı üzerindeki etkisi: Türkiye örneği

Makroekonomik göstergeler arasında en önemli yapısal sorunlardan biri cari işlemler açığıdır. Türkiye'de de özellikle 2008 krizinden sonra en önemli ekonomik sorunlardan birisi cari işlemler açığıdır. Cari işlemler açığının azaltılabilmesi için nedenlerinin ve etki kanallarının belirlenmesi ekonomi otoriteleri ve araştırmacılar açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda cari açığın nedenlerinden biri olarak kabul edilen tüketici kredilerinin türleri ve yapısı cari açıkla mücadele açısından önemli bir göstergedir. Cari işlemler açığını azaltma hedefi doğrultusunda, tüketici kredilerine yönelik bir kısıtlamanın, finansal tedbir aracı olarak kullanılıp kullanılamayacağını tespit etmek amacıyla Türkiye'de tüketici kredileri ve alt kalemleri olan konut, ihtiyaç ve taşıt kredileri ile cari açık arasındaki ilişki 1997-2018 dönemi verileri kullanılarak incelenmiştir. Seriler arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkileri ARDL sınır testi ile tahmin edilmiş ve kısa dönemde hata düzeltme mekanizmasının çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır. Uzun dönemde toplam tüketici kredileri ve tüketici kredisi türlerinden olan ihtiyaç ve taşıt kredileri ile cari açık arasında pozitif yönlü ve istatistiki olarak anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. Bu doğrultuda Türkiye'de genel olarak tüketici kredilerinin cari açığı etkileyen ve politika belirlemede dikkate alınması gereken önemli bir unsur olduğu ifade edilebilir. Ayrıca, Türkiye'de tüketici kredilerine getirilecek kısıtlamaların, cari işlemler açığının azaltılmasında faydalı olacağı; ancak kısıtlamaların tüketici kredileri türlerine göre değerlendirilmesinin daha uygun olacağı ifade edilmelidir.