Tüketicilerin sürdürülebilir ürün satın alma davranışlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi ve bir uygulama

Sürdürülebilirlik, gelecek nesillerin yaşam hakkını dikkate alarak üretmek ve tüketmek ile ilgili bir kavramdır. Günümüzde tüketicilerin, çevresel sürdürülebilirlik konusundaki farkındalıklarının artması, satın alma tercihlerini de etkilemiştir. Tüketicilerin satın alma tercihleri ve tüketim alışkanlıkları sürdürülebilir satın alma davranışını büyük ölçüde etkilemektedir. Bu doğrultuda yapılan çalışmada, tüketicilerdeki sürdürülebilir ürün satın alma davranışını kapsamlı bir model geliştirerek incelemek amaçlanmaktadır. Bu çalışma; tüketicilerin çevresel bilinç, çevresel duyarlılık, çevresel kaygı ve algılanan tüketici etkinliği gibi faktörlerin, tutum ve niyet aracılığı ile sürdürülebilir satın alma davranışlarına olan etkisini incelemektedir. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiş ve çevrimiçi anket yardımı ile 404 kişilik örneklem büyüklüğüne ulaşılmıştır. Geliştirilen modelin değerlendirilmesi sürecinde, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmış daha sonra modeldeki ilişkilerin etki düzeyinin belirlenmesi amacı ile yapısal eşitlik modeli analizinden yararlanılmıştır. Bu araştırmada, tüketicilerdeki çevre bilincinin, çevre duyarlılığının ve algılanan tüketici etkinliğinin, tüketicilerin sürdürülebilir ürünlere yönelik tutumları üzerinde istatiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkisi olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmada, katılımcılardaki sürdürülebilir ürünlere yönelik tutumları ile çevre bilinci arasında ve sürdürülebilir ürün satın alma niyeti ile sürdürülebilir ürünlere yönelik tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Sürdürülebilir ürün satın alma niyetinin ise sürdürülebilir ürün satın alma davranışı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi vardır. Sürdürülebilir ürünlere yönelik olumlu tutumlar geliştirildiğinde, sürdürülebilirliğe yönelik değer algısına ve dolayısıyla tüketicilerdeki sürdürülebilir ürün satın alma davranışına olumlu etki edeceği sonucu çıkartılabilir. Sürdürülebilir ürünlere yönelik olumlu tutumların geliştirilmesi, tüketicilerin sürdürülebilir ürünlere ödeme yapma isteğini etkileyerek sürdürülebilir ürün satın alma niyetini daha fazla arttırabilir.