Tüketim toplumu bağlamında mukbang videolarının sosyolojik analizi

Bu çalışmada yemek yeme yayıncılığı olarak da isimlendirilen mukbang videolarının günümüzdeki yaygınlığı, bireyselleşme, tüketim kültürü, beden algısı, gözetim kültürü ve mahremiyet algısının dönüşümü bağlamında ele alınıp incelenmiştir. Ayrıca mukbang videolarının hızlı bir şekilde farklı kültürlere yayılmasında, doğduğu toplumun -Kore- etkisinin olup olmadığı da tartışmaya açılmıştır. Araştırmada nitel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın kapsamı "YouTube"de açılmış olan "Yuka Kinoshita, Dorothy, Keemi, Gongsam Table, Ceren Yılmaz, Beste Kartal, Şilan Buldak, Tuğçe&Mislina" isimli 8 ayrı mukbang kanalının en çok izlenen dörder videosunu ve her videoya yapılan ilk 100 yorumu yani 3200 yorumu içermektedir. Analize dahil edilen 32 videonun toplam süresi 10 saat 51 dakika 35 saniyeden oluşmaktadır. Mukbang videoları ve yorumlar önceden belirlenen "beden algısı", "bir tüketim endüstrisi olarak mukbang videoları", "yemeğin sergi değeri", "mahremiyet algısının dönüşümü" şeklindeki dört tema kapsamında analiz edilmiş; analiz sürecinde ise "bedene müdahale: kendi bedenine ve diğer bedenlere müdahale araçlarının aranması", "arzu ve korkunun denge(sizliği)si", "tüketimin teşhiri", "tüketim arzusunu oluşturmak", "oluşturulan tüketim arzusunu gerçekleştirmek", "abartılı paylaşım örneği olarak mukbang videoları", "kişisel yaşamın teşhiri", "itiraf kültürü" şeklindeki sekiz kategori oluşturulmuştur. Mukbang videolarını izleyen bireylerde yemek yeme arzusu oluşurken, ideal beden arzularında değişme olmamaktadır. Böylece beden her yönüyle tüketime dahil edilmektedir. Ayrıca yemek üzerinden tüketimin gerçekleştirilmesini sağlayan mukbang videolarının popülerleşmesiyle yeme içme kültürünün metalaşması gibi yeme anı da metalaşmıştır. Böylece mukbang videoları tüketim kültürünün devamlılığını sağlayan araçlardan biri haline gelmektedir. Mukbang videolarını izleyen bireylerce, videodaki nesneler birer canlı gibi algılanabilmekte ve yalnızlık hissini gidermek amacıyla bu videolar izlenebilmektedir. Söz konusu videoların hızlı bir şekilde yayılmasında, Kore dalgasından dolayı Kore kültürünün yakından takip edilmesi, hayranlık beslenmesi ve söz konusu kültüre ait birçok unsurun hızlı bir şekilde popülerleşebilmesinin etkisi vardır.