Turist rehberlerinin kişilik özellikleri ve yaşam tarzlarının yenilikçilik düzeylerine etkisi

Tez çalışmasının amacı, turist rehberlerinin kişilik özelliklerinin ve yaşam tarzlarının yenilikçilik düzeylerine etkisini tespit etmektir. Araştırma, nicel araştırma yönteminde tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de çalışan profesyonel turist rehberleri oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yönteminden yararlanılmıştır. Anket formu, araştırmacı tarafından katılımcılara kolayda örnekleme yöntemi ile gönüllülük esasına dayalı ve online olarak, 08.11.2021-28.12.2021 tarihleri arasında uygulanmıştır. Toplam 226 anket toplanmıştır. Veriler, istatistik paket programına (SPSS) aktarılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım analizlerinden sonra, güvenirlik analizi, açıklayıcı faktör analizi ve araştırmanın amacına uygun korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Bulgulara göre, rehberlerin, kişilik özellikleri beş alt boyut olarak belirlenmiştir. Bu boyutlar literatüre paralel olarak dışadönüklük, duygusal dengelilik, deneyime açıklık, sorumluluk ve yumuşak başlılık olarak adlandırılmıştır. Yaşam tarzı ölçeğinin; ölçeğin gayret edenler, düşünenler, yapıcılar, başarılılar, yenilikçiler, tecrübeliler ve "inananlar olmak üzere yedi alt boyut altında toplanmıştır. Yenilikleri benimsemeye ait tutum ölçeğinin de erken davrananlar, erken benimseyenler, geç kalanlar, geciken çoğunluk ve yenilikçi düşünenler olmak üzere beş alt boyut altında toplanmıştır. Yapılan regresyon analizleri sonucunda, turist rehberlerinin kişilik özelliklerinin rehberlerin yenilikçilik düzeylerini etkilediği belirlenmiştir. Kişilik özellikleri alt boyutlarının yenilikçilik düzeyleri alt boyutları üzerindeki etkisine bakıldığında ise; erken benimseyenler boyutu duygusal dengeden (β=,151) ve geç kalanlar boyutu da yumuşak başlılık (β=,212), duygusal denge (β= -,115) ve dışa dönüklükten (β= -,122) etkilenmektedir. Öte yandan, yenilikçiler boyutu da duygusal denge (β= ,136) ve dışa dönüklükten (β= ,112) etkilenmektedir. Yaşam tarzının turist rehberlerinin yenilikçilik düzeylerine olan etkisine bakıldığında ise, turist rehberlerinin yaşam tarzlarının yenilikçilik düzeyleri üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Turist rehberlerinin yenilikçilik düzeyleri alt boyutlarının yaşam tarzı alt boyutlarından nasıl etkilendiğine bakıldığında ise; erken davrananlar boyutunun gayret edenler (β= ,486), başarılılar (β= ,142) ve yenilikçilerden (β= ,104); erken benimseyenlerin gayret edenler (β= -,086), düşünenler (β= ,138), yapıcılar (β= ,172) ve başarılılardan (β= ,148) etkilendiği belirlenmiştir. Geç kalanlar faktörü başarılılardan (β= ,275); geciken çoğunluk faktörü başarılılar (β= ,208) ve inananlardan (β= ,100) ve yenilikçiler faktörü de düşünenler (β= ,318), yapıcılar (β= ,133), başarılılar (β= ,153) ve tecrübelilerden (β= ,249) etkilenmektedir.