Turizm rehberliği eğitiminde sanal gerçeklik uygulamaları kullanımının akademik başarı ve kalıcılığa etkisi

Nicel ve nitel veri toplama tekniklerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yaklaşımının uygulandığı bu çalışmada, sanal gerçeklik uygulamalarının turizm rehberliği eğitiminde kullanılmasının öğrencilerin akademik başarılarına ve kalıcılık düzeyleri üzerindeki sonuçlarına dair deneysel sonuçlar elde etmek; öğrenciler ve öğretim elemanları tarafından sanal gerçeklik uygulamalarının turizm rehberliği eğitiminde kullanımının nasıl değerlendirildiğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Arkeoloji dersi uygulama dersi olarak belirlenmiş ve nicel veri toplama aracı olarak 31 soruluk başarı testi kullanılmıştır. Gönüllülük esasına göre belirlenen iki deney grubu ve iki kontrol grubundan oluşan toplamda 70 öğrenci ile dört haftalık dersler gerçekleştirilmiştir. Solomon Dörtlü Grup Tasarımı'nın kullanıldığı bu çalışmada bir deney ve bir kontrol grubunda yer alan 30 öğrenciye dersler başlamadan önce bir öntest uygulanmıştır. Dört haftalık derslerin sonunda tüm öğrencilere sontest ve sontestten üç hafta sonra yine tüm öğrencilere kalıcılık testi uygulanmıştır. Daha sonra uzman görüşünden yararlanarak hazırlanan açık uçlu soru formları ile 35 deney grubu öğrencisinden ve 13 turizm rehberliği bölümü öğretim elemanından nitel veriler toplanmıştır. Toplanan nicel verilere bağımlı örneklem t testi, bağımsız örneklem t testi ve kovaryans analizi uygulanmıştır. Nitel verilere ise içerik analizi yapılmış ve kodlamalar sonucunda temalar oluşturulmuştur. Nicel verilerden elde edilen bulgular sonucunda deney grubu öğrencilerinin başarı puanlarının kontrol grubu öğrencilerine göre anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Deney grubu öğrencilerden toplanan nitel verilerden elde edilen bulgular sonucunda ise öğrencilerin sanal gerçekliğin turizm rehberliği eğitiminde kullanımına yönelik olumlu görüşlerinin olduğu belirlenmiştir ve görsel ortam ve kalıcı öğrenme; bulunma hissi ve ilgi çekicilik; teknik sorunlar ve fizyolojik sorunlar olmak üzere üç adet tema oluşturulmuştur. Öğretim elemanlarının da turizm rehberliği eğitiminde sanal gerçeklik uygulamalarının kullanımına yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir ve görsel materyal; deneyimleme; teknolojik uyum; alt yapı yetersizliği olmak üzere dört adet tema oluşturulmuştur. Araştırmada son olarak nicel ve nitel veri analizlerinden elde edilen bulguların ortak gösterimi gerçekleştirilmiştir. Ortak gösterim neticesinde, deney grubu öğrencilerinin akademik başarı ve kalıcılık düzeylerinin kontrol grubuna göre daha yüksek oluşunun öğrencilerden ve öğretim elemanlarından toplanan verilerle desteklendiği ortaya koyulmuştur. Böylece, ileride bu alanda yapılacak akademik çalışmalara ve turizm rehberliği eğitimi veren kurumlara sanal gerçeklik uygulamalarının turizm rehberliği eğitiminde kullanımına yönelik bir takım öneriler getirilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Sanal Gerçeklik, Eğitimde Sanal Gerçeklik, Turizm Rehberliği Eğitimi, Turizm Rehberliği Eğitiminde Sanal Gerçeklik