Turizmde yoğunlaşma temelinde yerel halkın mutluluğu ve turizm gelişimine desteği: Aşırı ve yetersiz turizm uygulamaları

Dünya genelinde insanların boş zamanlarında ve gelirlerinde yaşanan artış ile birlikte uluslararası hareketliliğin kolaylaşması her geçen gün daha fazla insanın seyahat etmesine olanak sağlamıştır. Destinasyonlar artan bu hareketlilikten aldıkları payı arttırarak daha fazla ekonomik fayda elde etmek için turizm arzını genişletmeyi sürdürmektedir. Ancak, özellikle sıklıkla ziyaret edilen popüler destinasyonlarda artan ziyaretçi sayıları yerel halkın turizmin olumsuz etkilerini derinden hissetmesine ve somut tepkiler göstermesine neden olmuş, aşırı turizm olarak adlandırılan bir kavram ortaya çıkmıştır. Bu durumun yakın gelecekte daha fazla destinasyonda yaşanacağı tahmin edilmektedir. Diğer taraftan, özellikle ağırlıklı olarak mevsimsel özellikte turizm ürünü ve hizmeti sunan turizm destinasyonlarında, düşük sezon dönemlerinde mevcut arzın altında kalan talep nedeniyle kullanılmayan atıl bir kapasitenin ortaya çıkması anlamına gelen yetersiz turizm durumu yaşanmaktadır. Her iki durumu yaşayan turizm destinasyonlarında da yerel halkın maliyet olarak algıladığı turizmin olumsuz etkileri nedeniyle yaşam şartları zorlaşmakta ve yerel halkın mutluluğu olumsuz yönde etkilenmektedir. Buradan hareketle, turizmde yoğunlaşma temelinde turizmin algılanan faydaları ve maliyetleri, yerel halkın iyi oluşu, mutluluğu ve turizm gelişimine olan desteği arasındaki ilişkilerin önemli olduğu düşünülerek bu araştırma gerçekleştirilmiştir. Alanya, ağırlıklı olarak mevsimsel özelliğe sahip olan turizm ürünü ve hizmeti sunan ve her yıl çok sayıda ziyaretçiyi ağırlayan önemli bir turizm destinasyondur. Bu araştırmanın amacı, Alanya'da belirtilen değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi sonucunda yerel halkın yaşam şartlarının ve mutluluğunun turizm gelişiminden nasıl etkilendiğini ve onların mutluluğunun yerel halkın turizme yönelik desteğini nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Ayrıca, yaz ve kış dönemi olmak üzere iki aşamalı nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve anket yoluyla her iki dönemde toplam 1046 anket toplanmıştır. Toplanan veriler kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında Alanya'da turizm yoğunluğu hesaplamalarına göre aşırı turizm riski olduğu belirtilmiştir. Araştırmanın sonucunda, yerel halkın mutluluğunun onların turizm gelişimine olan desteğini etkilediği ve turizmin algılanan etkilerinin onların farklı yaşam alanlarındaki iyi oluşlarında belirleyici bir rol oynadığı ortaya koyulmuştur. Ayrıca, maddi, duygusal, sağlık ve güvenlik iyi oluşları ile kendini geliştirme değişkenlerinin yerel halkın mutluluğu üzerinde etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak, yerel halk tarafından turizmin algılanan maliyetleri ile onların iyi oluş boyutları arasındaki anlamlı ve olumsuz ilişkilerin kış döneminde yaz dönemine göre daha güçlü olduğu anlaşılmıştır. Alanya'daki karar alıcılara turizmde nicelik odaklı bir politika yerine nitelik odaklı bir politika izlenmesi, mevsimsellik sorununun ortadan kaldırılabilmesi için turizmde ürün çeşitlendirme ve yeniden pazar konumlandırma gibi faaliyetlerin yürütülmesi ve aşırı turizm sorunlarının ortaya çıktığı destinasyonlarda geliştirilen sürdürülebilir turizm politikalarının yakından izlenmesi gerektiği önerilmiştir.