Türk ve Avrupa Birliği hukukunda patent hakkının tükenmesi

Fikri ve sınai haklar, son yıllarda çok önemli bir konuma gelmiştir. 19.yüzyılın sonlarında, fikri haklara ilişkin düzenlemeler ile patent, marka ve telif hakkı sahiplerine çok geniş (münhasır) yetkiler verilmiştir. Fikri hak sahipleri bu geniş haklarına dayanarak, ürünlerinin satışını, tekrar satışını ve dağıtımını kontrolleri altına almaya çalışmışlar ve üçüncü kişilerin bu ürünleri üretmesini, satmasını ve ithal etmesini engellemeye çalışmışlardır. Fakat bu münhasır haklar uluslararası serbest ticaretin ve malların serbest dolaşımına engel olmuştur. Fikri haklar ile serbest ticaret arasındaki bir denge kurmak gerekmiştir. Tükenme ilkesinin amacı, fikri hakların korunması ile serbest ticaretin korunması arasındaki dengeyi sağlamaktır. Bu ilkeye göre, fikri hak koruması altında olan ürün ilk olarak hak sahibi tarafından veya onun izni ile piyasaya sunulmaktadır. Hak sahibinin hakkının tükenmesi nedeni ile bundan sonra diğer alıcılar tarafından bu ürünler herhangi bir engelle karşılaşmadan ticari faaliyetlere konu olmaktadır. Bu tez çalışmasında patent hakkından doğan münhasır haklar ve tükenme ilkesi Türk ve Avrupa Birliği hukuku açısından karşılaştırmalı olarak açıklanmaktadır.