Türk basınında edebî türlere tahsis edilmiş bir dergi: Resimli Roman Mecmuası

Tanzimat Dönemi ile Türk edebiyat tarihinde yenileşme hareketleri başlamıştır. Bu hareketlilik, Batı'dan alınan yeni türlerin, basın-yayın araçlarının etkin olarak kullanılmaya başlanmasıyla artış göstermiştir. Modern matbaanın kullanılmasıyla gazete ve dergi gibi süreli yayınlar, Osmanlı Devleti sınırlarında çıkartılmaya başlanmıştır. II. Abdülhamit dönemine kadar devam eden ve gelişim gösteren basım-yayın hareketleri, II. Abdülhamit döneminde kontrollü bir sürece girmiştir. II. Meşrutiyet'in ilanı ile kısa süreli özgürlük ortamı oluşmuş ve bu zaman diliminde pek çok süreli yayın çıkarılmıştır. Resimli Roman Mecmuası da bu dönemde çıkarılmış dergilerden biri olma özelliği taşımaktadır. Bu çalışmada II. Meşrutiyet döneminin kenarda kalmış süreli yayınlarından biri olan Resimli Roman Mecmuası incelenmiştir. Dergi, "imtiyaz sahibi ve müdürü Faik Sabri Bey" notuyla 1 Mart- 1 Temmuz 1325/ 14 Mart- 14 Temmuz 1909'da beş sayı olarak İstanbul Cağaloğlu'nda "Matbaa-i Hayriyye ve Şürekası"nda yayınlanmıştır. Çalışma "Giriş", "Sonuç", "Kaynakça" ve "Dizin" kısımlarının yanı sıra üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde; ilkel matbaadan modern matbaaya geçiş ve Osmanlı Devleti'ne gelişi anlatılmış, "Osmanlı Devleti'nde basın yayın hareketleri", "İlk Matbaalar", "Gazeteler" ve "Dergiler" başlıklarıyla basın hareketlerinin II. Meşrutiyet'e kadar gelişimi aktarılmış ve II. Meşrutiyet'te yayın faaliyetlerine başlayan Resimli Roman Mecmuası'nın tarihi incelenmiştir. İkinci bölümde, derginin beş sayısı, sayıların çıkış tarihi sistematiği oluşturularak içerisinde bulunan edebî eserler Osmanlı Türkçesinden Latin harflerine aktarımı yapılmıştır. Üçüncü bölüm de ise Resimli Roman Mecmuası başlığı ile mecmuanın şekil özellikleri, yazar kadrosu, yayın amacı hakkında bilgi verilmiş ve edebî türler, reklamlar, ilanlar başlıklar hâlinde sınıflandırılarak anlatılmıştır. Çalışmada, Resimli Roman Mecmuası'nda yer alan eserler Latin harflerine aktarılarak derginin içeriği incelenmiştir.