Türk Beşleri tarafından çokseslendirilmiş olan türkülerin armoni anlayışı bakımından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Türk Beşleri'nin koro düzeninde çoksesledikleri türkülerdeki armoni anlayışlarını ortaya koymak, belirlenen armoni anlayışıyla Cumhuriyet dönemindeki çağdaş çoksesli Türk müziğinin gelişim evrelerini ve Türk Beşleri'nin bu süreçteki rolünü ortaya çıkarmaktır. Ayrıca `Musiki İnkılâbı' çerçevesindeki müziksel değişim/dönüşüm sürecinin Türk Beşleri'nin armoni anlayışlarını nasıl etkilediğini ve çokseslemesini yaptıkları koro düzenindeki türkülere nasıl yansıttıklarını ortaya koymaktır. Bu amaçla, toplum-kültür-sanat ilişkisi kapsamında müzik kültürü ve Türk müzik kültürü irdelenmiş, Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet Döneminde müzik alanındaki Batılılaşma çalışmaları incelenmiş, Türk Beşleri'nin yaşamları ve dönemin müziksel gelişmelerindeki rolleri araştırılmıştır. Bunun yanında Türk Beşleri tarafından çokseslendirilen otuz iki türkünün müziksel analizi yapılmıştır. Bu araştırma, tarihi araştırma ve tarama modellerinin kullanıldığı nitel bir araştırmadır. Toplanan veriler, içerik analizleri yapılarak betimlenmiştir. Ayrıca elde edilen sayısal veriler SPSS 20 veri analizi yazılımı kullanılarak yüzde ve frekans gibi betimsel istatistikler tablolar ve grafikler şeklinde sayısal ortama aktarılmıştır. Araştırmada, Türk müzik kültürünün tarihi köklerinin binlerce yıl öncesine dayandığı, Türklerin yaşadıkları her dönem ve coğrafyada müzik kültürlerini geliştirerek devam ettirdikleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki müziksel gelişmelerin, Cumhuriyet Dönemine yansıdığı, Musiki İnkılâbı çerçevesinde Türk Beşleri'nin önemli rolü bulunduğu gibi bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca, Türk Beşleri tarafından koro düzeninde çokseslemesi yapılan türkülerde, bestecilerin armoni anlayışları dönemin siyasi ideolojisinden, aldıkları müzik eğitiminden ve çağdaş dönem müzik akımlarından etkilendiği, kendilerine özgü tınısal akor yapıları oluşturmaya çalıştıkları, Anadolu'nun farklı yörelerinden seçtikleri türküleri çokseslendirerek, halk üzerinde birlik beraberlik ve aidiyet duyguları oluşturmak istedikleri, çokseslendirdikleri türkülerde, tonal ve modal unsurları kullandıkları, dikey ve yatay çokseslendirme yöntemlerini genellikle birlikte kullandıkları, pentatonik, tam ton, minör ve majör gibi dizi kalıplarını kendilerine has bir şekilde işledikleri gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk Beşleri, Türk Halk Müziği, Türk Müzik Kültürü, Armoni Anlayışı, Türk Müziğinde Çokseslilik, Musiki İnkılabı.